• De eerste schooldag in groep 3: best spannend...

    De eerste schooldag in groep 3: best spannend…

    | 21 augustus 2017 | Reacties (0)

    Schuchter stapt Laura (6) aan de hand van haar moeder het schoolplein op. Met grote ogen kijkt ze naar de oudere kinderen op het plein, die elkaar met high fives begroeten na de lange zomervakantie. Wat zijn ze gróót! Precies hetzelfde denkt haar moeder ook op deze eerste schooldag na de zomervakantie, waarop Laura in groep […]

  • Moet je doen: proefjes voor thuis

    Moet je doen: proefjes voor thuis

    | 21 augustus 2017 | Reacties (0)

    Thuisinonderwijs.nl brengt ook deze vakantieperiode volop zomer-inspiratie in de rubriek Moet je doen!Vandaag aflevering 14: Proefjes voor thuis. Kinderen leren zichzelf en de wereld kennen door te spelen, te observeren en met alles te experimenteren. Ze verkennen hun omgeving en de dingen om hen heen, stellen vragen, toetsen hun ervaringen in nieuwe situaties en leren zo […]

Back to school

Relaxed terug naar het schoolritme

16 augustus 2017 | Reacties (1)

Hoe eindeloos die lange zomervakantie van tevoren ook leek, na zes weken is de pret voorbij en moet je weer in het ritme zien te komen. Dat valt niet altijd mee… Zo zorg je voor een soepele omschakeling, zowel voor jezelf als voor je kinderen.

Lekker laat naar bed, ’s ochtends rustig een uurtje in de pyjama blijven rondlopen, geen gehaast, geen gedoe, geen gestres. Zomervakantie is het ultieme onthaasten. De keerzijde is echter dat het voor veel ouders en kinderen ook weer behoorlijk wennen is als na de vakantie het gewone leven weer begint.

Back to school

In sommige gezinnen is de omschakeling van vakantie naar school een niet-bestaand probleem. De kinderen hebben weer zin om naar school te gaan, om hun vriendjes weer te zien, hun clubs te bezoeken en de ouders snakken naar regelmaat. “De eerste schooldag is altijd nog een beetje onwennig. Dan sta ik extra vroeg op om te zorgen dat we zonder stress naar school toe kunnen”, vertelt Sandra, moeder van Bo (11) en Tygo (5). “Maar zodra het dinsdag is, hebben we het ritme al helemaal weer te pakken. Bij ons is de eerste schoolweek vaak meer relaxed dan de laatste vakantieweek, wanneer bij de kinderen de verveling toeslaat, ze een beetje zenuwachtig beginnen te worden voor het nieuwe schooljaar en wij zelf nog druk bezig zijn vakantiewassen te draaien en spullen op te ruimen.”

Stiekem genieten van post-vakantiechaos

In het gezin van Marcel en Luna, ouders van Tom (10), Puck (6) en Rik (4), verloopt de overgang van vakantie naar school meestal chaotisch. “Wij zitten met ons hoofd en hart nog in la douce France, de kinderen krijgen we met geen stok op tijd naar bed en de eerste paar weken vergeten we álles: broodtrommels, gymkleren, voetbaltraining. Volgens mij zijn wij als gezin in een soort collectieve denial dat de vakantie weer voorbij is”, zegt Marcel. “We nemen ons steevast voor om het volgend jaar anders aan te pakken, maar als ik heel eerlijk ben, hoort die ‘post-vakantiechaos’ voor mij nog echt een beetje bij het vakantiegevoel.”

Schoolspullen kopen

“Onze jongens moeten echt omschakelen”, is de ervaring van Petra, moeder van de tweeling Joris en Tijl (9), die beiden licht autistisch zijn. “Zowel aan het begin van de vakantie als aan het eind van de vakantie lopen ze wat met hun ziel onder de arm. We gaan daarom ook expres altijd de middelste twee weken van de zomervakantie weg. Dan hebben ze lekker een paar rommelweken om de overgang van het ene naar het andere ritme te maken.”

Petra is daar heel bewust mee bezig. “De eerste dagen plan ik vaak een activiteit in om Joris en Tijl te laten wennen aan de overgang van de structuur van school naar de vrijheid van de vakantie. Dat doe ik aan het einde van de vakantie weer. Meestal gaan we dan iets doen wat alvast met school te maken heeft, zoals de stad in om een nieuwe etui, drinkbeker of andere schoolspullen te kopen. Niet dat ze die echt nodig hebben, maar het helpt hen om de wereld van school weer binnen te laten in hun gedachten. Dat maakt de overgang minder abrupt. En het is ook nog eens heel gezellig!”

Pannenkoeken en een goed gesprek

Stapel pannenkoeken“Pannenkoeken.” Voor Martin, vader van Tim (8), zijn pannenkoeken de sleutel. “Elke schoolvakantie begint voor ons met pannenkoeken bakken op de laatste schooldag en eindigt met pannenkoeken bakken op de laatste vakantiedag. Dat was bij ons thuis vroeger al traditie en mijn drie broers en ik hebben dat bij onze kinderen ook zo overgenomen. Tijdens het pannenkoeken eten bespreken we de periode die achter ons ligt en kijken we vooruit naar de periode die gaat komen. Wat vonden we moeilijk, waar hebben we van genoten, waar hebben we zin in, wat verwachten we? Ik denk dat het heel goed is om van tijd tot tijd met kinderen te reflecteren over het leven. Heel bewust hebben we het tijdens die pannenkoekensessies niet alleen over Tim, maar ook over onszelf en over onze onderlinge relaties. Heel waardevol.”

Praktische tips

  • Breng in de laatste vakantieweek de bedtijd stapje voor stapje terug tot de normale tijd. De start van het schooljaar – met een nieuwe juf, een nieuw lokaal, misschien andere kinderen in de groep en andere regels – vreten energie; daar kan je dus maar beter zonder slaaptekort aan beginnen.
  • Kies je eigen einde-vakantie-ritueel.
  • Maak een schema of weekplanner om het nieuwe ritme onder de knie te krijgen: wie heeft wanneer gymles, schoolzwemmen, voetbaltraining, vioolles etc. Hang het op een zichtbare plek op.
  • Maak zo nodig nieuwe afspraken. Een nieuw schooljaar is hét tijdstip om nieuwe regels vast te stellen: wie smeert de boterhammen, hoe vaak mag er afgesproken worden met vriendjes, wat zijn de nieuwe bedtijden, wie kiest de kleding uit.
  • Doe in eerste schoolweek (maar ook daarna!) nog eens iets onverwachts. Pak een terrasje, ga uit eten, ga naar het zwembad, maak tussen de middag een fietstochtje met picknick, stop een typische vakantielekkernij in de broodtrommel. Zo houd je het vakantiegevoel nog een beetje vast.
  • Smeer de avond tevoren alvast het brood voor de broodtrommels en zet de ontbijtspullen klaar, dat scheelt ’s ochtends veel werk. Nog verder vooruit werken: smeer op zondagavond alvast de lunchpakketten voor de hele week en leg ze in de vriezer.

Verder lezen

Vriendinnen in groep 8

Dag basisschool! Groep 8 zwaait af

5 juli 2017 | Reacties (1)

De laatste schooldag voor de zomervakantie is voor kinderen in groep 8 wel heel bijzonder. Het is de aller-, allerlaatste dag dat groep 8 bij elkaar is. De dag van afscheid en de dag die de overgang markeert naar een nieuwe levensfase: die van middelbare scholier.

Vriendinnen in groep 8Het kan er emotioneel aan toe gaan. Meiden en jongens die elkaar hartstochtelijk snikkend omhelzen, kinderen die dapper slikkend wegkijken omdat zij het anders ook niet droog houden. Meester, juffen, vaders en moeders die ook een traantje wegpinken.

Zelfs al zit je eigen kind nog niet in groep 8, dan kan het tafereel je als toeschouwer behoorlijk raken. Je weet immers dat binnen enkele jaren jóúw kind in groep 8 zit. Thuisinonderwijs-columnisten Susanne van der Poel en Martine Huurman schreven er vorig jaar beiden een column over. Eén ding is duidelijk: als ouder van een achtstegroeper kom je de laatste schooldag niet door zonder zakdoekjes, heel veel zakdoekjes. (Lees hier de column van Susanne en klik hier voor de column van Martine).

Toe aan de middelbare school

Op de laatste schooldag in groep 8 neemt je kind afscheid van zijn vertrouwde wereldje, waar het ruim 7500 schooluren geleden als klein kleutertje binnenstapte. Klaar om na de zomervakantie te beginnen op de middelbare school. Ook al voelt dat nu misschien even niet zo: je kind is eraan toe.

Ook voor jou als ouder is dit het einde van een tijdperk. De basisschool is immers immers ook een beetje van de ouders. Je loopt er zo binnen voor een praatje, kent iedereen, bent actief als luizenmoeder, verkeersvader of zit in de ouderraad. Op de middelbare school spelen ouders hun rol wat meer op afstand. Ook dat hoort bij het proces dat loslaten heet.

Niemandsland

Na de laatste schooldag volgt zes weken niemandsland: de zomervakantie. Je kind is geen basisschoolleerling meer, maar ook nog geen middelbare scholier. Dat kan soms best verwarrend zijn. Zal ik straks wel vrienden maken, kan ik wel meekomen in de klas, hoe weet ik de weg in die grote onbekende school? Probeer dit soort zorgen zo veel mogelijk weg te nemen; je kind zal zich best redden. Ga alvast samen de stad in om een mooie rugzak en andere schoolspullen te kopen of geef samen de slaapkamer een metamorfose om hem volledig huiswerkproof en brugklasser-oké te maken.

(Bron: Klasse.be)

Tip: handleiding boeken kaften

Misschien heeft je kind de boeken voor volgend schooljaar al in huis, of anders komen die in de loop van de zomervakantie. Dat mag je kind er voor het eerst aan geloven: boeken kaften! Maar hoe ging dat ook alweer. Speciaal voor (ouders van) kersverse brugklassers vind je hier een handige handleiding.

Verder lezen

5 tips om tekeningen leuk ten toon te stellen

5 tips om tekeningen leuk ten toon te stellen

4 juli 2017 | Reacties (0)

Je kent het vast wel, je kind komt vol trots met een hele stapel (knutsel)werkjes en tekeningen uit school. Vooral aan het eind van het schooljaar of als een thema afgelopen is, is het vaak veel in één keer. Daar moet je als ouder iets mee, maar wat? Het prikbord is al snel gauw vol en om nu de hele kamer vol te hangen, gaat te ver. Hieronder 5 tips om een leuke, in elk huis passende ‘tentoonstelling’ te maken. Trotse kinderen en een opgeruimd huis!

tips kindertekeningen ophangen 2

  1. Knip van alle werkjes en tekeningen het allermooiste stukje af, plak ze op een A3 of A4 en doe ze in een wissellijst.
  2. Koop doorzichtig tafelzeil voor op de eettafel (voor enkele euro’s per meter te koop bij woonwarenhuizen) en leg de tekeningen eronder. Als placemat voor ieder gezinslid of kris kras door elkaar.
  3. Doe de tekeningen in posterkokers, laat de kokers versieren door je kind(eren) en leg ze op een plank. Neemt niet veel ruimte in en ziet er erg leuk en uitnodigend uit om ze nog eens te bekijken.
  4. Doe de werkjes en tekeningen in een mandje en zet het mandje op de w.c. Kan je ze in alle rust nog eens bekijken.
  5. Maak van de tekeningen en werkjes een foto voor thuis en deel ze uit in het bejaardenhuis om de hoek. Leer je je kind ook meteen goed burgerschap.

Verder lezen

Meisjes leest boek tijdens vakantie

Zomer? Voorkom een vakantiedip!

3 juli 2017 | Reacties (2)

De zomervakantieperiode komt eraan: zes weken lang lekker uitslapen, buitenspelen en niet naar school. Maar ook zes weken waarin het niveau van je kind een flinke terugval kan maken. Dat verschijnsel, bekend als een zomerdip of vakantiedip, krijgt de laatste jaren steeds meer aandacht.

Meisjes leest boek tijdens vakantie

Lezen en rekenen in de vakantie

Iedere juf of meester op de basisschool kent het verschijnsel wel. Kinderen die na de zomervakantie ineens de tafels niet meer kennen, of slechter lezen dan aan het eind van het schooljaar. Het klinkt gek, maar de zomervakantie is een heel belangrijke periode. Want wist je dat niveauverschillen tussen leerlingen voor een groot deel ontstaan in de grote vakantie?

Uit onderzoek is gebleken dat kinderen die bijvoorbeeld niet lezen tijdens de zomervakantie in niveau gelijk blijven of zelfs achteruit gaan, terwijl kinderen die veel lezen na de vakantie een hoger leesniveau hebben. Hetzelfde verschijnsel doet zich voor bij rekenen. Steeds meer scholen geven ouders dan ook de opdracht mee ervoor te zorgen dat hun kind in de zomervakantie blijft oefenen met rekenen en lezen.

Moet dan nou, leren in de vakantie?

ZomervakantieMoet dat echt, in de vakantie ook nog met leren bezig zijn? Je zult het misschien bezwaarlijk vinden, zeker als je kind tijdens het schooljaar al op zijn tenen moet lopen om het bij te benen. Maar misschien is het nog wel vervelender voor je kind om steeds verder achterop te raken. Dat kan een reden zijn om je kind te stimuleren in de vakantie bezig te blijven met lezen en rekenen. Maar een kind met tegenzin dwingen om te oefenen, werkt alleen maar averechts. Als ouder maak je zelf de afweging, waarbij je goed moet kijken naar de behoeftes je kind. Waarbij energie tanken voor het nieuwe schooljaar natuurlijk een heel belangrijke behoefte is!

Hoogleraar en orthopedagoog Sieneke Goorhuis-Brouwer wees in een opiniestuk in het Parool op dat veel kinderen veel kinderen juist in de lange zomervakantie een flinke ontwikkelingssprong maken. “De hersenen worden op een andere manier gestimuleerd. In de vakantie kunnen kinderen, juist door andere activiteiten dan die van de school, op hun eigen manier het geleerde van de afgelopen schoolperiode verwerken.” Goorhuis wijst erop dat lezen en rekenen nooit helemaal uit beeld zijn. “Een kind dat vertrouwd is gemaakt met lezen en rekenen past de opgedane kennis toe, ook in spel en tijdens uitstapjes.”

Tips om te lezen en rekenen in de vakantie

Leren in de vakantie gaat bijna ongemerkt. Wordt er op school veel gelezen volgens de leesmethode of in verhalende of informatieve boeken, als ouder heb je tijdens de vakantie een veel bredere verzameling leesmateriaal tot je beschikking. Denk aan vakantiefolders, het activiteitenprogramma op de camping, brochures van pretparken en bezienswaardigheden, de menukaart op het terrasje. Zo krijgt een ‘leesoefening’ een echt vakantietintje.

Als je je een beetje openstelt voor de mogelijkheden, kom je onderweg tal van dingen tegen waar je kind ongemerkt wat van opsteekt. Speel woordspelletjes met nummerborden, doe telspelletjes in de auto De plattegrond van de camping is perfect oefenmateriaal om te leren kaartlezen, de autotocht naar Italië is een lesje aardrijkskunde on the road. Ga niet de schoolmeester of -juf uithangen, maar wijs je kind terloops en ontspannen op zaken die hem of haar interesseren.

rekenen met croissantjes zomerdip

Probeer je kind in de vakantie te verlokken om te blijven schrijven en rekenen. Laat je zoon ansichtkaarten schrijven aan zijn vriendjes of een vakantiedagboek bijhouden. Laat je dochter uitrekenen hoe ver het nog is naar de volgende camping als je van de 80 kilometer er 25 hebt afgelegd. En hoeveel croissantjes moeten er gekocht worden in de kampwinkel als ieder gezinslid er twee wil eten? Een spelletje Yahtzee oefent de tafels en optellen, tellen doe je bij een potje badminton op de camping, enzovoort enzovoort!

Doeboeken voor de vakantie

Veel kinderen vinden het geweldig om in de vakantie een doeboek te krijgen. Doeboeken bieden een aantrekkelijk mix van strips, puzzeltjes, moppen en spelletjes. Er zijn tientallen verschillende doeboeken te koop, zodat je er altijd wel een kan vinden die bij je kind in de smaak valt. Neem je kind mee naar de boekwinkel en laat het zelf een leuk doeboek uitzoeken. Er zijn ook speciale vakantieleesboeken op de markt met leuke verhalen en opdrachtjes.

Zomerlezen en Vakantiebieb

vakantiebiebappOok de bibliotheken besteden veel aandacht aan lezen in de zomervakantie. Zo geven sommige bibliotheken een rugzakje met boeken weg aan kinderen in groep 3 in het kader van het project Vakantielezen. Natuurlijk kun je altijd bij de bibliotheek terecht om een leuke stapel vakantielectuur voor je kind bij elkaar te zoeken. Krijg je je kind niet geïnteresseerd in leesboeken? Probeer dan eens of informatieve boeken misschien wel in de smaak vallen. Of leen stripboeken. Het gaat er niet om wát je kind leest, maar dát je kind leest. Het lidmaatschap van de bibliotheek is gratis voor kinderen tot 18 jaar.

In de vakantie is ook de app VakantieBieb actief. Daarin kun je gratis e-books downloaden, die je kunt lezen op een tablet of smartphone. Voor jeugd is er een selectie e-books beschikbaar voor de volgende leeftijden: 6-9 jaar, 9-12 jaar en 12-18 jaar. Bij de e-books wordt het avi-niveau vermeld, zodat je makkelijk een geschikt e-book kunt vinden. De Vakantiebieb App is gratis te downloaden via de iTunes App Store en in Google Play Store.

Oefenen met apps

Het aanbod aan leerzame apps is enorm. Vrijwel alle app-ontwikkelaars proberen hun educatieve apps zo vorm te geven, dat ze niet alleen leerzaam zijn, maar ook een hoge fun factor hebben. Download in de vakantie af en toe een nieuw app en je kind zal met veel plezier aan het spelen (= oefenen) gaan. Op zoek naar leuke apps? In de categorie web & app worden geregeld nieuwe eduactieve apps voor kinderen in groep 1 tot en met 8 besproken. Kinderen die na de zomervakantie naar groep 3 gaan, vinden het bijvoorbeeld vaak leuk om al wat spelletjes te spelen waarmee ze kennismaken met leren lezen.

Verder lezen

Luxeverzuim boete vakantie

Dagje eerder op vakantie kost 100 euro per kind

19 juni 2017 | Reacties (0)

Vakantie aan het plannen? Dan kan de verleiding groot zijn om een dag vóór de schoolvakantie te vertrekken. Lekker voor de drukte uit. Of nog net even een goedkopere vlucht meepikken. Aantrekkelijk? Bedenk dan dat een dagje eerder weg een duur grapje kan worden. Dit wordt luxeverzuim genoemd en kan je op een boete van 100 euro per kind (per dag) komen te staan.

 

‘Maar ze doen toch niets meer op de laatste schooldag…’

Het mag niet. Echt niet. Daar is de leerplichtwet heel duidelijk over. Dat er op zo’n laatste schooldag voor de vakantie vaak geen normale lessen zijn (“ze doen toch niets meer op school, die dag kunnen de kinderen ook wel missen”) maakt daarbij niet uit. En evenmin dat op het vakantiepark waar je naartoe gaat vrijdag de ‘wisseldag’ is. Sta er ook bij de stil dat de laatste voor je kind best belangrijk kan zijn: de laatste schooldag is een feestje; het schooljaar wordt gezamenlijk afgesloten en de klas begint samen aan de grote vakantie.

Ziekgemeld? Dat wordt gecontroleerd

Als de school vermoedt dat er sprake is van luxeverzuim, wordt er melding gemaakt bij de leerplichtambtenaar. Maar de afgelopen jaren zijn leerplichtambtenaren ook zelf steeds strenger gaan controleren op luxeverzuim. Met speciale acties op de laatste dag voor de vakantie gaan ze na of alle kinderen wel netjes op school zitten. Is een kind toevallig net die dag ziekgemeld? Dan controleert de leerplichtambtenaar of het kind wel echt ziek is.

Blijkt het gezin stiekem al op vakantie gegaan, dan wordt hier melding van gemaakt bij het Openbaar Ministerie. Zelfs een halve dag ongeoorloofd verzuim wordt al doorgegeven. Ook op Schiphol lopen leerplichtambtenaren rond om na te gaan of er geen leerplichtige kinderen inchecken op een tijdstip dat ze nog op school horen te zitten.

‘Die boete kan wel uit’

De boetes voor luxeverzuim zijn op 1 januari 2014 verdubbeld. Eerder namen vooral meer welgestelde ouders de gok nog wel eens. En als je een beetje slimme vlucht boekte, kon de boete er nog wel van af. Met een boete van 100 euro per kind per dag ligt dat wel anders. In totaal kan het boetebedrag zelfs oplopen tot maximaal 1800 euro voor twee weken. Maken ouders het heel bont met luxeverzuim, dan kan zelfs een (voorwaardelijke ) hechtenis worden opgelegd.

‘Ik zat niet lekker in het vliegtuig’

De ouders van de tweeling de tweeling Steffie en Lisette (groep 5) hadden het rekensommetje gemaakt en namen de gok, vertelt hun moeder Mariska.

“Wij hebben de meiden vorig jaar op de dag voor de voorjaarsvakantie ‘ziek’ gemeld. Daardoor konden we een veel goedkopere vlucht nemen. Dat scheelde voor ons als gezin – we hebben ook nog twee kinderen die nog niet naar school gaan – bijna vierhonderd euro.  Wij hoefden geen boete te betalen, maar zelfs met die honderd euro per kind boete waren we veel goedkoper uit geweest.”

Toch is het Marika en haar man slecht bevallen. “Je voelt je toch een beetje crimineel. Anderen hebben daar misschien geen last van, maar ik zat niet lekker in het vliegtuig.”

‘Maar het mag van de directeur…’

Sommige schooldirecteuren geven vrij gemakkelijk toestemming om eerder op vakantie te gaan. Je kunt als ouders natuurlijk altijd om een verlofbriefje vragen. Nee heb je, ja kun je krijgen. Maar ook nu geldt: het mag niet en de leerplichtambtenaar controleert streng. Word je ‘betrapt’, dan heb je in dit geval als ouders geen probleem. De schooldirecteur die buiten de regels om verlofbriefjes heeft uitgeschreven, is wel de klos. Want er wordt melding van gemaakt bij de Onderwijsinspectie.

Controle op eerste schooldag

Ook een dag langer wegblijven van school mag niet. En ook dat controleren de leerplichtambtenaren steeds nauwgezetter. In veel plaatsen gaan ze op de eerste schooldag na de vakantie bij scholen langs om te checken of de leerlingen wel echt aanwezig zijn. Kinderen van wie de school aangeeft dat ze om onbekende reden niet op school zijn, worden thuis bezocht. Als er niemand thuis is, laat de leerplichtambtenaar een brief achter waarop ouders nog dezelfde dag moeten reageren.

In het schooljaar 2014-2015 waren er volgens het Nederlands Jeugdinstituut 6.429 gemelde gevallen van luxeverzuim. Dat is ongeveer negen procent van alle spijbelgevallen.

Uitzonderingsgevallen: soms mag het wél

De Leerplichtwet stelt heel duidelijk dat vakantie onder schooltijd vrijwel onmogelijk is. Juridisch gezien mag een school voor gewichtige omstandigheden tot maximaal tien aaneengesloten dagen, een keer per schooljaar, extra vrij geven. Bij gewichtige omstandigheden gaat het om zaken die buiten de wil van de ouders liggen. Vakantie kan aldus nooit onder ‘gewichtige omstandigheden’ worden begrepen.

Een uitzondering is gemaakt voor ouders die vanwege de specifieke aard van hun beroep niet tijdens de schoolvakanties op gezinsvakantie kunnen. Alleen als voldaan wordt aan alle drie de volgende voorwaarden kan een schooldirecteur op verzoek extra vakantie toestaan:

  • Als ten minste een van de ouders een beroep heeft met seizoensgebonden werkzaamheden. Bijvoorbeeld in de agrarische sector of de horeca
  • Als het gezin in geen van de schoolvakanties in één schooljaar met vakantie kan.
  • Als de extra vakantie niet in de eerste twee weken van het schooljaar valt.
  • De extra vakantie is nooit langer dan tien dagen. Alleen de directeur mag toestemming geven, de leerplichtambtenaar niet.

Verder lezen

4 jaar nog niet naar basisschool

‘Waarom mag mijn kleuter pas na de zomer naar school?’

29 mei 2017 | Reacties (0)

Je hebt het al vaak tegen je kind gezegd: “Als je straks vier bent, ga je naar school.” Maar als je kind in juni is geboren, is de kans groot dat het nog eventjes moet wachten. Veel basisscholen laten kinderen die in deze periode jarig zijn niet meer voor de zomervakantie in groep 1 beginnen. “Mag dat wel”, vraagt Marrit, moeder van Tom, zich af. “Nu mijn zoontje Tom vier is, heeft hij toch het recht om naar school te gaan?”

 

4 jaar nog niet naar basisschool

Volle klassen voor de zomer

Inderdaad, zodra kinderen vier jaar zijn mogen ze naar de basisschool. Toch is er een goede reden dat veel scholen in deze laatste weken van het schooljaar liever geen nieuwe kinderen meer toelaten. De kinderen die nu in groep 1 zitten, zitten na de zomervakantie in groep 2. Jouw kindje moet dan dus weer aan een nieuwe groep wennen. Bovendien zitten de instroomgroepen aan het eind van het schooljaar vaak erg vol. Voor je kind kan het prettiger zijn om dan na de zomervakantie te starten in de nieuwe instroomgroep. Dan heeft hij/zij de juf bijna voor zichzelf!

Wet: niet langer dan een maand wachten

Hoewel scholen vaak goede argumenten hebben om je kind nog even te laten wachten met naar school gaan, kan het natuurlijk dat je het er als ouder echt niet mee eens bent. Misschien vind jij dat jouw kind écht niet langer kan wachten omdat het zo aan de basisschool toe is. Of je vindt dat bezwaren van de school niet gelden voor jouw kind. Dan is het goed om te weten dat scholen verplicht zijn om kinderen minstens één keer per maand te laten starten. Moet jouw kind langer wachten en ben je het hier niet mee eens, dan zou je je kunnen beroepen op deze regel.

Na deze uitleg is Marrit niet van plan om de zaak op de spits te drijven. “Tom is wel teleurgesteld, maar het lijkt mij zelf voor hem eigenlijk ook fijner om gewoon na de zomervakantie te beginnen. Gelukkig mogen de nieuwe kindjes voor de vakantie wel alvast één middag samen proefdraaien. Zo weet Tom dan toch een beetje wat hij zich bij ‘school’ moet voorstellen.”

Extra kinderopvang regelen

Gaat je kind naar de kinderopvang, dan kun je tussen wal en schip belanden als je kind nog niet gelijk na zijn of haar vierde verjaardag op de basisschool kan starten. Het kind is immers te oud voor het kinderdagverblijf en heeft meer opvang nodig dan de paar uurtjes bso. Bij veel kinderopvangorganisaties zijn hierover goede afspraken te maken, mits het tijdig wordt aangekaart. Lukt dit niet, dan ben je aangewezen op informele kinderopvang van bijvoorbeeld opa’s en oma’s of je kunt proberen op je werk nog iets te regelen.

Verder lezen

De entreetoets in groep 7: onderdelen en uitslag

De entreetoets in groep 7: onderdelen en uitslag

22 mei 2017 | Reacties (0)

De Entreetoets is een toets van Cito die in de laatste maanden van het schooljaar wordt afgenomen. Op sommige scholen is in groep 5 of 6 ook al een Entreetoets geweest. De meeste scholen laten hun leerlingen echter alleen in de groep 7 de Entreetoets maken.  De Entreetoets in groep 7 levert alvast een adviesrichting op voor het voortgezet onderwijs. Een belangrijke toets dus.

entreetoets groep 7

Modulaire toets

De Entreetoets is opgebouwd uit drie modules. De basistoets bevat 180 vragen, verdeeld over de onderdelen rekenen, lezen en taalverzorging. De scores op de basistoets geven de school inzicht in het niveau van de leerlingen in vergelijking met landelijke gemiddeldes. De tweede module, Verdieping, bevat 130 extra opgaven van rekenen, lezen en taalverzorging. Doordat er meer opgaven worden gemaakt, krijgt de school nauwkeuriger inzicht in hoe goed kinderen verschillende deelonderwerpen beheersen. Door de module Verdieping af te nemen, is het niet meer nodig dat de kinderen ook nog eens de reguliere Cito-toetsen van groep 7 maken. Dat scheelt dus ‘toetsdruk’, zoals dat in onderwijsjargon heet.

In de derde module, Verbreding, is ruimte voor andere vaardigheden. Hierin komen bijvoorbeeld de extra taalonderdelen luisteren, schrijven en woordenschat aan bod. Sinds 2016 bevat de Entreetoets (in de module Verbreding) ook het onderdeel wereldoriëntatie. Daarin staan vragen over aardrijkskunde, geschiedenis en natuur en techniek.

Entreetoets, een pittig weekje

De opbouw in modules betekent dat de Entreetoets in groep 7 van school tot school kan verschillen. Scholen kunnen zelf kiezen of de leerlingen naast de basistoets ook de modules Verdieping en Verbreding moeten maken. Bij de module Verbreding mag de school ook nog eens zelf bepalen welke onderdelen ze wil toetsen. Kinderen die alle modules van de Entreetoets in groep 7 maken, zijn daarmee acht dagdelen bezig. Een pittig weekje dus!

In de basis is de Entreetoets bedoeld om inzichtelijk te maken waar je kind staat eind groep 7. Waar is je dochter of zoon goed in en welke onderdelen hebben nog wat extra aandacht nodig. De Entreetoets als een hulpmiddel voor de school dus. De laatste jaren wordt er echter steeds meer waarde aan de Entreetoets gehecht. En dat is niet zo vreemd. Niet alleen in opzet – één toets die een totaalplaatje van het niveau oplevert – maar ook in de manier waarop de score tot uiting komt – een (voorlopig) schooladvies van een externe instantie – is de Entreetoets behoorlijk officieel.

IJkpunt voor het schooladvies

Sinds de eindtoets in groep 8 niet meer in februari maar pas in april wordt afgenomen, is de score van de Entreetoets het laatste grote ijkpunt voor de formulering van het schooladvies. Cito voorziet de school per leerling van een rapport (het rapport Vooruitzicht) dat voorspelt welk brugklastype het beste bij de leerling past, op basis van zijn totaalscore op de Entreetoets groep 7. De toetsinstantie geeft aan dat scholen dit rapport kunnen gebruiken bij het opstellen van het schooladvies en aan ouders kunnen meegeven. Het onderdeel Verbreding telt niet mee voor het rapport Vooruitzicht. De school kan wel zelf beslissen om de scores op deze module te laten meewegen in het schooladvies; scholen bepalen zelf waarop ze het schooladvies baseren.

Scholen zijn overigens helemaal vrij om te beslissen of ze de Entreetoets überhaupt laten meewegen voor het schooladvies. Het kán een hulpmiddel, maar het hoeft niet! (Net zoals afname van de Entreetoets niet verplicht is.) Het is de school die het schooladvies bepaalt, niet Cito. De regels voor het schooladvies bepalen dat scholen voor voortgezet onderwijs de uitslagen op de Entreetoets niet mogen opvragen om over toelating te beslissen.

Uitleg bij het uitslagformulier van de Entreetoets

Drie weken na het maken de Entreetoets krijgt de school de uitslagen toegestuurd. Het uitslagformulier van de Entreetoets is voor ouders vaak erg onduidelijk te lezen en interpreteren. Het formulier staat vol met cijfers, sterretjes, percentielen en termen die je als ouder meestal weinig tot niets zeggen. Op de website van Cito is speciaal voor ouders een document te downloaden waarin wordt uitgelegd hoe je het leerlingprofiel moet lezen. Daar vind je ook een ouderfolder over Entreetoets, waarin je ook voorbeeldvragen kunt bekijken.

Verder lezen

Woordjes lezen in de drieminutentoets

Woordjes lezen in de drieminutentoets

18 mei 2017 | Reacties (8)

Vaste prik op het programma van de Cito-toetsen is – vanaf groep 3 – de ‘drieminutentoets’ (DMT). De drieminutentoets meet hoe nauwkeurig en hoe snel je kind kan lezen door vast te stellen hoeveel losse woorden je kind in drie minuten tijd kan lezen. Maar hoe gaat de DMT nu precies in zijn werk?

Zo veel mogelijk woordjes lezen

De drieminutentoets wordt bij ieder kind individueel afgenomen door de leerkracht, de onderwijsassistent of de intern begeleider. Samen zoeken ze een rustig plekje op voor de test. Dat kan op de gang zijn of in een aparte kamer, maar soms wordt de toets ook gewoon in de klas afgenomen terwijl de andere kinderen bezig zijn met zelfstandig werken. Dat laatste lijkt misschien een wat onrustige setting, maar de ervaring leert dat sommige kinderen het in de klas juist beter doen dan in een aparte ruimte. Misschien komt dat omdat het dan minder officieel lijkt en daardoor minder spannend is.

De leerling krijgt een kaart waarop vijf of vier rijen van dertig losse woorden staan. Het kind moet proberen om in één minuut zo veel mogelijk van die woorden hardop te lezen. De woorden moeten per rij, van boven naar beneden, worden gelezen. Tijdens het lezen noteert de leerkracht op een scoreformulier welke woorden fout gelezen worden. Als de tijd om is, wordt gekeken hoeveel woorden je kind heeft gelezen. Fout gelezen woorden worden van de score afgetrokken. Een verkeerde klemtoon geldt niet als een fout, maar andere uitspraakfouten wel. Woorden die klank voor klank worden gelezen (s-a-p [of beter sss-ah-puh] in plaats van sap) worden foutgerekend, behalve als daarna het woord alsnog helemaal wordt uitgesproken. Als je kind tijdens het lezen uit zichzelf een fout verbetert, wordt dit woord ook goed gerekend.

Drie leeskaarten – steeds een beetje moeilijker

Per drieminutentoets kan je kind drie verschillende kaarten te lezen krijgen, waarvoor steeds één minuut leestijd is. Eigenlijk zou drie-keer-één-minuut-toets dus een betere naam zijn voor de DMT! De leeskaarten worden steeds een beetje moelijker. Het niveau van de drie kaarten is als volgt:

  • Leeskaart 1: vijf rijen van dertig ´klankzuivere´ woorden van één lettergreep. Het gaar hier om woorden die bestaan uit klinker-medeklinker (KM, bijvoorbeeld: as en oom); medeklinker-klinker (MK: fee, bui) en medeklinker-klinker-medeklinker (MKM: vak, wit). Klankzuiver betekent dat het woord wordt geschreven zoals je het uitspreekt.
  • Leeskaart 2: vijf rijen van dertig andere eenlettergrepige woorden. Deze woorden zijn nog steeds kort, maar al wel wat lastiger om te lezen. Het gaat om woorden van het type MMK (plooi, vlaai), MMKM (smid, bloem), MKMM (tand, jurk), MMKMM (grond, vlecht), MMMKM (strik, spreeuw) en MKMMM (barst, dienst).
  • Leeskaart 3: vier rijen van dertig woorden met twee lettergrepen (banden, geluid), drie lettergrepen (dromerig, aarzelen) of vier lettergrepen (keukentafel, puntenslijper).

Van elke kaart zijn er drie versies die afwisselend worden gebruikt om te voorkomen dat een leerling de woorden gaat onthouden. In ons artikel Oefenen voor de drieminutentoets (DMT), heeft dat zin? kun je voorbeelden vinden van de drie woordkaarten.

 

Welke kaart in welk groep?

Zoals aangeven wordt de DMT afgenomen in groep 3 tot en met groep 8. Dat gebeurt twee keer per jaar: halverwege (januari/februari) en – behalve in groep 8 – aan het einde (mei/juni) van het schooljaar. Hoe verder je kind komt op de basisschool, hoe meer en hoe moeilijker woorden het zal kunnen lezen.

De drieminutentoets wordt voor het eerst afgenomen halverwege groep 3. De meeste leerlingen kunnen dan nog geen woorden lezen die langer zijn dan één lettergreep. Leeskaart 3 wordt deze eerste keer dan ook nog niet gebruikt (tenzij een kind echt een grote leesvoorsprong heeft). Sommige scholen kiezen ervoor om bij de eerste DMT in groep 3 ook de tweede leeskaart nog niet te gebruiken. In groep 4 leest je kind elke keer alle kaarten. In groep 5 tot en met 8 begint elk kind met het lezen van kaart 3. Wordt hier een voldoende score behaald, dan is het niet nodig ook kaart 1 en 2 te lezen. Is de score op kaart 3 onvoldoende dan worden beide andere kaarten wel gelezen.

Hoeveel woorden moet je kind kunnen lezen?

Sommige kinderen lezen sneller dan andere, net zoals dat bij volwassenen het geval is. Alleen de supersnelle lezers zal het lukken om in groep 8 alle woorden van een kaart binnen een minuut te lezen. Stel je kind dan ook gerust door te vertellen dat absoluut niet van hem wordt verwacht dat hij alle woorden leest! Het Cito heeft tabellen opgesteld waarin de leerkracht precies kan aflezen welke Cito-niveaus (I, II, III, IV, V of A, B, C, D, E) bij welke scores horen. Om je een beetje een idee te geven, kun je in onderstaand overzichtje zien welke score per groep als ondergrens wordt beschouwd:

Groep 3
midden groep 3: 21 woorden
eind groep 3: 33 woorden
Groep 4
midden groep 4: 48 woorden
eind groep 4: 56 woorden
Groep 5
midden groep 5: 66 woorden
eind groep 5: 71 woorden
Groep 6
midden groep 6: 78 woorden
eind groep 6: 83 woorden
Groep 7
midden groep 7: 85 woorden
eind groep 7: 90 woorden
Groep 8
midden groep 8: 93 woorden

Waarom losse woorden lezen?

Bij de drieminutentoets moet je kind zo veel mogelijk losse woorden zien te lezen binnen een beperkte tijd. Dat is natuurlijk een wat rare, onnatuurlijke manier van lezen, want wanneer lees je in het dagelijks leven nu losse woorden? En ook nog eens met een stopwatch in de hand… En is het niet veel belangrijker dat een kind een tekst kan lezen én begrijpen (en dat het plezier beleeft aan lezen!) dan dat het in hoog tempo woorden opdreunt? Toch zit er wel een gedachte achter deze manier van toetsen.

Een van de doelen van de DMT is om eventuele leesproblemen vast te stellen en daarvoor is het lezen van losse woorden heel geschikt. Bij het lezen van losse woorden kan je kind namelijk geen gebruik maken van de context om een woord te voorspellen. Dat is iets wat vooral zwakkere lezers doen om te compenseren als het ‘decoderen’ van letters tot woorden nog niet zo goed lukt. Goede lezers ontsleutelen woorden bijna altijd zonder gebruik te maken van de context. Door de test uit te voeren met losse woorden, wordt dus gelijk duidelijk of je kind de context nodig heeft bij het lezen of niet. Deze informatie kan de leerkracht vervolgens gebruiken om je kind beter te leren lezen.

De twee andere doelstellingen van de DMT zijn het bepalen van het niveau van technisch lezen en het vaststellen van de progressie van je kind. Ook daarbij is het lezen van losse woorden handig; het levert een gemakkelijk te turven score op.

Hoe belangrijk is de drieminutentoets?

Het toetsen van losse woorden geeft informatie over de vraag of je kind de elementaire leeshandeling al beheerst. Dat is vooral belangrijk in groep 3 en groep 4. De meeste kinderen hebben het decoderen van letters tot woorden vanaf dat moment goed onder de knie. Vanaf dat moment wordt het veel belangrijker dat een tékst vlot wordt gelezen en goed begrepen.

Voor dyslectische kinderen en zwakke lezers blijft het echter belangrijk om van tijd tot tijd na te gaan of zij al in staat zijn om woorden te lezen zonder context. Niet met ‘snel losse woorden kunnen lezen’ als doel op zich, maar als hulpmiddel om leesproblemen in kaart te brengen. Herhaalde toetsing met de DMT is bijvoorbeeld een belangrijke component in het proces om tot een dyslexieverklaring te kunnen komen.

Lees ook: Oefenen voor de drieminutentoets (DMT), heeft dat zin?

Verder lezen

aanleren van de juiste pengreep

Ouders vinden leren schrijven nog steeds belangrijk

15 mei 2017 | Reacties (0)

Leren schrijven? Met een pen? Dat is toch achterhaald in deze digitale tijd! Als het gaat om leren schrijven, hoor je dit soort opmerkingen vaak. Toch vinden ouders het tegenwoordig nog steeds belangrijk dan hun kind goed met de hand leert schrijven. Dat blijkt uit een onderzoek van pennenfabrikant Stabilo, die in Duitsland 1700 ouders en ruim 500 kinderen naar hun mening vroeg.

aanleren van de juiste pengreep

De online enquête, uitgevoerd door het Duitse communicatiebureau Rabach Kommunikation in november 2016, wijst uit dat het handschrift geen aflopende zaak is, maar een belangrijke basisvaardigheid in het dagelijks leven. Weliswaar is de digitalisering al jaren niet meer weg te denken, toch schrijft bijna 80% van de 1.187 ondervraagde volwassenen en meer dan 93% van de 536 ondervraagde kinderen in de leeftijd van 6 tot 10 jaar dagelijks meerdere keren met de hand.

Bovendien is een handschrift veel meer dan alleen maar een aaneenschakeling van letters en cijfers. Het biedt de mogelijkheid je persoonlijkheid te tonen of uitdrukking te geven aan je emoties. Bijna 90% van de ondervraagde ouders en kinderen denkt dat aan een handgeschreven tekst meer waarde wordt gehecht. Bovendien is 91% van zowel de ondervraagde ouders als de ondervraagde kinderen het met de stelling eens dat ze baat hebben bij het afvinken en wegstrepen van handgeschreven taken op een to-do-lijst.

Verband tussen schoolprestaties en vloeiend schrijven

Op de vraag wat voor de ondervraagde ouders en kinderen bij het handmatig schrijven het belangrijkste is, staat bij beide groepen het verlangen om pijnloos en zonder verkramping te kunnen schrijven op de eerste plaats. Ook wordt belang gehecht aan het moeiteloos en vloeiend kunnen schrijven en de leesbaarheid van het handschrift. Mooi kunnen schrijven komt voor zowel de ouders als de kinderen op de laatste plaats. Ook werd de relatie tussen het beheersen van een vloeiend handschrift en de schoolprestaties onderzocht. Ongeveer 90% van de ouders en kinderen zijn ervan overtuigd dat een vloeiend handschrift de schoolprestaties sterk tot zeer sterk beïnvloedt. Wetenschappers en pedagogen beschouwen de elementaire schrijfvaardigheid al langer als een doorslaggevende factor, naast rekenen en lezen.

Aanvullende schrijfoefeningen voor thuis of op school

Oefenboekje leren schrijven StabiloUit onderzoek blijkt dat kinderen die in totaal slechts een uur per week spelenderwijs oefenen met schrijfmotoriek, aantoonbaar sneller en beter leren schrijven. Om kinderen, ouders en pedagogen bij het leren schrijven te ondersteunen, biedt STABILO Education verschillende oefenboekjes aan waarmee kinderen vanaf 4 jaar spelenderwijs de belangrijkste vaardigheden op het gebied van schrijfmotoriek kunnen oefenen. De kleurrijk geïllustreerde oefenboekjes met de titels ‘Klaar om te leren schrijven’ (groep 1 en 2) en ‘Makkelijker leren schrijven’ (groep 3 en 4) zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en samen met leerkrachten ontwikkeld. De kinderen gaan in de boekjes mee op een spannend avontuur met ‘De 4 Avontuurlijke Vrienden’. Zij helpen de 4 vrienden door het uitvoeren van uitdagende opdrachten en oefenen tegelijkertijd de belangrijkste vaardigheden van de schrijfmotoriek: druk, tempo, vorm en ritme. De oefeningen worden afgewisseld met leuke verhaaltjes en creatieve knutselopdrachten.

De boekjes zijn verkrijgbaar bij Heutink.

 

 

Verder lezen