Alles wat je wilt weten over de verplichte Cito-toets

| 15 december 2013 | Reacties (0)

Dit schooljaar wordt de Cito-toets in groep 8 voor het laatst in februari afgenomen. De Eerste Kamer heeft ingestemd met de invoering van een verplichte eindtoets die met ingang van 2015 rond 20 april wordt afgenomen. Maar wat verandert er nog meer?

Van vrijwillige naar verplichte eindtoets

Er zijn weinig onderwijsonderwerpen die zoveel media-aandacht hebben gekregen als de Cito-toets. Al tientallen jaren lang ligt het verankerd in onze schooltradities: in de eerst week van februari maken de leerlingen van groep 8 de Cito-toets. Deze eindtoets is weliswaar niet verplicht, maar wordt op zo’n 85 procent van alle basisscholen afgenomen.

Het schooljaar 2014-2015 breekt met de traditie. Dan wordt een verplichte eindtoets voor taal en rekenen ingevoerd, die niet meer in februari maar rond 20 april wordt gehouden. Inhoudelijk en qua opzet is de ‘nieuwe’ eindtoets exact hetzelfde als de huidige Cito-toets, maar scholen mogen ook kiezen voor een andere goedgekeurde eindtoets.

Steeds meer kritiek op Cito-toets

De Cito-toets ‘oude stijl’ kon het afgelopen decennium rekenen op steeds meer kritiek. In plaats van een tweede, onafhankelijk gegeven ter ondersteuning van het advies van de basisschool, is de Cito-score steeds meer een eigen leven gaan leiden. Hoewel dat nooit de opzet is geweest, zijn steeds meer scholen in het voorgezet onderwijs aan de poort harder gaan selecteren op basis van de Cito-scores. Puntje te weinig? Jammer dan, zelfs al denkt de meester of juf er anders over.

In plaats van een toets die meet hoever een kind is in vergelijking met leeftijdsgenootjes – een toets waarvoor je kunt zakken noch slagen – lijkt de Cito-eindtoets daarmee bijna verworden tot een soort allesbeslissend eind- dan wel toelatingsexamen.

Oefenen voor de Cito-toets

Met alle gevolgen van dien. Vanwege het gewicht van de toets laten sommige scholen, maar vooral ook veel ouders met hun kind intensief oefenen voor de Cito-toets. Met huiswerkbegeleiders, bijlesprogramma’s en zelfs ontspanningstherapieën. In 2011 werd door particulieren maar liefst 13 miljoen euro uitgegeven aan bijlessen voor de Cito-toets, zo blijkt het uit cijfers van het CBS.

Tegelijkertijd is de weerstand tegen al dit oefenen gegroeid. Ouders zouden kinderen te veel onder druk zetten , waardoor de Cito-stress in groep 8 steeds grotere vormen heeft aangenomen. Bovendien – zo luidt de waarschuwing, ook van Cito – heeft oefenen niet zoveel zin. Een kind dat door veel oefenen een kunstmatig hoge Cito-score haalt en daarmee een hoger schooladvies, loopt de kans op de middelbare school te veel op zijn tenen te moeten lopen, met het risico na een paar jaar alsnog vast te lopen.

Cito-score minder wordt minder bepalend voor schooladvies

Verplaatsing van de toets van februari naar later in het schooljaar, wanneer het schooladvies al is geformuleerd, moet de eindtoets weer in perspectief zetten. Niet de Cito-score – uiteindelijk niet meer dan een momentopname – maar het zorgvuldig afgewogen schooladvies, gebaseerd op het leerlingvolgsysteem, moet het belangrijkste criterium worden om het juiste schoolniveau van het voortgezet onderwijs te bepalen. De uitslag van de Cito-toets dient dan ter bevestiging van dat schooladvies. Bijkomend voordeel is dat de leerkracht in groep 8 niet begin februari al klaar hoeft te zijn met de lesstof. Er kan nog een paar maanden langer hard worden doorgewerkt.

Wordt de entree-toets belangrijker?

Te verwachten valt dat de (niet-verplichte) entreetoets in groep 7 nog meer gewicht gaat krijgen. De score van de entreetoets is straks immers het laatste grote ijkpunt voor de formulering van het schooladvies.

Scholen vergelijken op Cito-uitslag?

Het onderwijs is positief over de nieuwe datum van de eindtoets. Wel zijn er zorgen over het verplichte karakter van de toets. Dat heeft namelijk als achterliggende gedachte dat scholen beter met elkaar vergeleken kunnen worden en zo nodig kunnen worden aangesproken door de Onderwijsinspectie als de resultaten tegenvallen.

Maar valt een school met veel kinderen van laagopgeleide ouders wel te vergelijken met een school met voornamelijk leerlingen uit meer ontwikkelde gezinnen? Gaan scholen zich niet te veel focussen op de Cito-toets – die alleen taal en rekenen toetst – ten koste van andere belangrijke ontwikkelingsgebieden? Het lijkt erop dat ook de eindtoets ‘nieuwe stijl’ de gemoederen nog volop zal bezighouden.

Minder tijd voor de musical

Groep 8 is niet alleen het jaar van de Cito-toets, maar ook het jaar van de eindmusical. Als straks de Cito-toets later in het schooljaar plaatsvindt, is de periode waarin de musical wordt ingestudeerd korter dan tegenwoordig. Is er nu na februari al ruimte in programma om aan de musical te werken, straks moeten de leerlingen tot half april nog hard doorleren.

Over het algemeen is de insteek van de afscheidsmusical echter niet het leveren van een artistiek hoogstandje. Bij de schoolmusical draait het veel meer om de sociale functie van een feestelijk markeringspunt, waaraan je kind later met prettige herinneringen terugdenkt. Dat zal ook wel lukken met een wat kortere voorbereidingsperiode.

 

 

Beeld: Thuisinonderwijs.nl – stock.xchng

Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , , , , , , , , ,

Categorie: Groep 7-8, Nieuws

Schrijf een reactie