Waarom tafels leren een blijvertje is

Waarom tafels leren een blijvertje is

18 september 2017 | Reacties (1)

Binnen drieënhalve minuut honderd keersommen van een tafelblad maken. Dat moeten kinderen kunnen om hun tafeldiploma te halen. Oftewel, om te voldoen aan de norm die aan het eind van groep 5 gehaald moet zijn. Voordat dat niveau is bereikt, gaat er heel wat aan vooraf.

In welke groep worden de tafels geleerd?

Het aanleren van de tafels speelt zich hoofdzakelijk af in groep 4 en 5. Op de meeste scholen wordt in groep 4 begonnen met inzicht geven in hoe de tafels werken en wat er eigenlijk gebeurt bij keersommen. Ook leren de leerlingen in de groep 4 hun eerste tafels uit het hoofd (‘automatiseren’ heet dat in onderwijsjargon). In groep 5 volgen de overige tafels en wordt hard aan het tempo gewerkt. Aan het eind groep 5 moet de norm gehaald zijn, maar in de praktijk blijkt dat dit veel leerlingen niet lukt of dat de kennis van de tafels in de zomervakantie weer is weggezakt. Kijk dus niet vreemd op als je zoon of dochter in groep 6 nog steeds tafels moet oefenen.

Volgorde waarin de tafels worden geleerd

Er is geen standaardvolgorde waarin de kinderen de tafels aanleren. De volgorde verschilt van methode tot methode. Meestal wordt begonnen met de tafels van 1, 2, 5 en 10 (of 10 en 5) in groep 4 en volgen in groep 5 de tafels van 3, 4, 6, 7, 8 en 9 (de volgorde kan wisselen). Sommige scholen voegen hier de tafels van 11, 12, 15 en 20 nog aan toe.

Tafels stampen is geen doel op zich

De tafels van vermenigvuldiging vormen de basis voor vrijwel alle rekenhandelingen in de bovenbouw. Daarom is het ook zo belangrijk dat kinderen ze goed kennen. Hoe belangrijk het aanleren van tafels ook is, tafels stampen zonder dat je kind weet wat het aan het doen is, is een vrij zinloze bezigheid.  Voor veel kinderen is het ook ondoenlijk om alleen via memoriseren tot beheersing van de tafels te komen. Daarom vindt uitbreiding van de kennis van tafels plaats door het leggen van relaties (denkstrategieën) tussen gekende en nieuw te leren tafels. Als je thuis met je kind gaat oefenen, is het goed om hier ook aandacht voor te hebben.

Een paar voorbeelden:

  • Je dochter moet het antwoord geven op 7 x 8 maar weet dat niet. Ze begint de tafel van 8 op te zeggen in de hoop dat ze zo op het goede antwoord komt. Je hebt eerder gemerkt dat ze bij 8 x 8 direct het goede antwoord (64) kon noemen. Wijs haar erop dat 7 x 8 eigenlijk gewoon ‘8’ minder is dan het antwoord op ‘8 x 8’; ze komt sneller op het juiste antwoord door 64 – 8 uit te rekenen dan door de bijna de hele tafel van 8 op te dreunen. Als ze op deze manier het antwoord een aantal keren heeft uitgevogeld, zal ze het vanzelf onthouden en dus alsnog automatiseren.
  • Je dochter weet niet hoeveel 5 x 4 is. Vraag eens of ze misschien wel weet hoeveel 4 x 5 is (omkering)
  • Je dochter heeft moeite om 6 x 7 te onthouden, maar 3 x 7 vindt ze makkelijk. Wijs haar erop dat 6 x 7  het dubbele is van 3 x 7. Voor haar is misschien makkelijker om 21 + 21 op te tellen dan heel lang na te denken over de som 6 x 7. Als ze dit trucje vaker toepast, volgt automatisering vanzelf.

Uit het hoofd leren of niet?

Sommige rekenmethodes gaan zo ver dat ze aangeven dat de kinderen de tafels niet meer hoeven te leren, maar dat ze moeten weten hoe ze ze kunnen uitrekenen. Kennis van de tafels is dan niet meer het resultaat van stampen, maar het resultaat van een proces van steeds verdergaande verkorting van handig rekenen. De meeste leerkrachten kiezen er echter toch voor om de tafels te laten leren; voor de meeste kinderen is dat nu eenmaal een stuk makkelijker en voor alle kinderen geldt dat er later veel tijdwinst mee gehaald kan worden.

‘Dom dreunen in rijen van twee’

“Vroeger ging het bij tafels leren om dom stampen. Ik zie ons nog zitten in de derde klas bij meester Bakker. In rijen van twee en dreunen maar”, herinnert Minke Visser (47) zich uit haar eigen schooltijd. Visser is groepsleerkracht in groep 5. Volgens haar is het uit het hoofd leren van tafels nog altijd ontzettend belangrijk. “Het grote verschil met vroeger is dat we tegenwoordig de kinderen wijzen op de relaties tussen de tafelsommen. Op die manier begrijpen ze beter wat ze leren en onthouden ze de uitkomsten beter. Maar dat onthouden is nog steeds ontzettend belangrijk”, vindtVisser.

Maak van je hoofd een rekenmachine

Er komen wel eens ouders bij haar die het ‘tafelen’ maar onzin vinden. Iedereen gebruikt toch rekenmachines tegenwoordig, zeggen die. “Ik stel dan altijd een tegenvraag”, vertelt Visser. “Vind je zo’n rekenmachine handig? Als ze dan ‘ja’ zeggen, leg ik uit dat je door tafels te oefenen van je eigen hoofd een soort rekenmachine maakt. Je voert een som in en – hup –  het antwoord rolt eruit. Als je het zo vertelt, begrijpt iedereen de meerwaarde. Zo leg ik het ook uit aan mijn leerlingen. Die vinden dat supercool, hun eigen hoofd als rekenmachine.”

 

Lees ook de overige artikelen in dit dossier:

 

Verder lezen

Hakken en plakken, zoemen en zingen

Hakken en plakken, zoemen en zingen

7 september 2017 | Reacties (2)

Wat moet je doen om een woord te kunnen lezen? De letters herkennen, weten welke klank erbij hoort en daarmee het woord vormen. Dat is een heel proces voor iets wat later – als het goed is – vanzelf gaat. Om het aan te leren, oefenen kinderen in groep 3 met ‘hakken en plakken’ of met ‘zoemend lezen’ of ‘zingend lezen’.

Welke manier er op de school van jouw kind wordt gebruikt, hangt af van de lesmethode en ook nog van de versie van die lesmethode. De meeste scholen gebruiken de methode Veilig Leren Lezen van Zwijsen. In de Maan-versie (tot 2014 te koop) wordt hakken en plakken gebruikt. In 2014 is een nieuwe versie van Veilig Leren Lezen op de markt gekomen. In deze zogeheten Kim-versie leren de kinderen woorden lezen door middel van zoemend lezen. Als jullie school net een nieuwe leesmethode heeft aangeschaft, kan het dus zijn dan je kind hiermee aan de slag gaat. Ook vrij nieuw is de leesmethode Lijn 3. Die pakt het leren lezen weer net een beetje ander aan en heeft het over zingend lezen.

Wat is hakken en plakken?

Hakken en plakken is eigenlijk precies wat het begrip al aangeeft: het woord wordt eerst in stukjes (klanken) gehakt en daarna weer aan elkaar geplakt. Dit gaat het makkelijkst bij zogeheten ‘klankzuivere’ woorden. Dat zijn woorden waarbij de letterklanken zonder vervorming van de klanken worden uitgesproken. Een woord als tak is klankzuiver (t-a-k, maar peer niet omdat de ee-klank een beetje vervormt naar een i-klank. Op de meeste scholen wordt in groep 2 al een begin gemaakt met hakken en plakken.

Bij het hakken en plakken horen vaste handgebaren. Bij het hakken maken de leerlingen met twee platte handen tegen elkaar een hakbeweging; de kinderen spreken de klanken één voor één uit. Bij het plakken worden de klanken met een veegbeweging (soms een klapbeweging) van beide handen bij elkaar gevoegd en wordt het woord in zijn geheel uitgesproken. Op dit YouTube-filmpje oefenen twee meisjes met maan hakken en plakken:

maan roos vis 1

No Description

Hakken en plakken wordt vrijwel overal gebruikt en is ook onderdeel van het lesmateriaal. Bij de filmpjes van de methode Veilig leren lezen (maan-roos-vis) wordt het nieuwe woord bijvoorbeeld standaard gehakt en geplakt. Zoals op dit filmpje bij het woordje maan. Na een maand of drie leesonderwijs verdwijnt hakken en plakken naar de achtergrond en gaan kinderen steeds meer vloeiend lezen.

Zoemend lezen en zingend lezen

Bij zoemend lezen en zingend lezen worden de klanken lang aangehouden. In die tijd kan het kind vooruitkijken naar de volgende klank. Bij ‘zoemen’  en ‘zingend lezen’ worden de klanken van het woord uitgesproken zonder ze op te breken in aparte stukjes. De eerste letterklank wordt lang aangehouden, waarna de volgende eraan vastgeplakt word: mmmaaaan (maan) of sssssiiiiiiip (sip).

In dit filmje wordt uitgelegd hoe zoemend lezen werkt:

Veilig leren lezen – zoemend lezen

Uploaded by Uitgeverij Zwijsen on 2015-02-02.

Het zingend lezen is eigenlijk een andere manier van ‘plakken’. Onderwijskundige José Schraven, auteur van de methode Zo leer je kinderen lezen en spellen, is er een voorstander van om het hakken van woorden (de auditieve analyse) los te koppelen van de het plakken (de auditieve synthese) en ook in de kleutergroepen al te oefenen met zingend lezen in plaats van met hakken en plakken. Dat zou veel verwarring bij kinderen voorkomen.

Meer weten over lezen? Zie ook:

Verder lezen

Hoofdluis steekt de kop op na zomervakantie

Hoofdluis steekt de kop op na zomervakantie

4 september 2017 | Reacties (0)

Luizenmoeders en -vaders kunnen zich opmaken voor drukke tijden. Na elke zomervakantie is er sprake van een flinke uitbraak van hoofdluis, doordat de meeste ouders in de vakantie niet zo alert zijn op hoofdluis bij hun kinderen. Op vrijwel alle basisscholen staan na de zomervakantie dan ook luizencontroles op het programma.

Landelijke Hoofdluismeting

Luizenmoeders pluizen het haar van de kinderen tijdens de luizencontrole. Foto: RIVM

Om in kaart te brengen hoe groot de hoofdluisbesmetting precies is, wordt in augustus en september een Landelijke Hoofdluismeting gehouden. Het resultaat van de meting wordt (anoniem) verwerkt op de website Luizenradar.nl, waarop je kunt zien in welke gebieden hoofdluis heerst. De Landelijke Hoofdluismeting is een initiatief van Prioderm, fabrikant van luizenbestrijdingsmiddelen

Het RIVM adviseert ouders wekelijks te controleren op hoofdluis door het haar met een stof- of luizenkam door te kammen. Regelmatige controle is de beste preventie tegen hoofdluis, maar het werkt natuurlijk alleen als alle ouders hun kinderen controleren. Daar blijkt het nog wel eens aan te schorten. Volgens basisscholen treft maar eenvijfde van de ouders voldoende maatregelen tegen hoofdluis treft, zo bleek eerder uit een enquête van Prioderm. Tweederde van de scholen meent dat ouders en de school het hoofdluisprobleem samen moeten aanpakken, maar slechts vier procent van de scholen lukt het tijd in te ruimen voor een wekelijkse controle. Op de meeste scholen (88%) staan alleen na de schoolvakanties luizencontroles op het programma.

Tips om hoofdluis te voorkomen of bestrijden

Heeft jouw kind hoofdluis of wil je weten wat je kunt doen om hoofdluis te voorkomen? Thuisinonderwijs.nl heeft de beste tips voor een effectieve luizenbestrijding voor je op een rijtje gezet  voor je op een rijtje gezet in dit artikel:

>>   De beste tips tegen hoofdluis >>

Verder lezen

Moet je doen: doe 'ns gek!

Moet je doen: doe ‘ns gek!

28 augustus 2017 | Reacties (0)

Thuisinonderwijs.nl brengt ook deze vakantieperiode volop zomer-inspiratie in de rubriek Moet je doen! Vandaag aflevering 15: Doe ‘ns gek!

Neem vakantie van het normale

Vakantie? Dat is lekker uit de sleur, even weg uit de dagelijkse routine. Maar wist je dat je dat ook heel goed thuis kunt doen? Door de dingen net even anders te doen, of iets onverwachts te doen, geef je het leven schwung. Kom, doe eens gek! Thuisinonderwijs.nl helpt je op weg.

1. Vier een niet-jarig feestje

Vier een feestje met je gezin of met vriendjes en vriendinnetjes. Pannenkoeken bakken, slingers ophangen, een cadeautje geven – gewoon omdat je kind vandaag niet jarig is. Maar wel heel feestelijk!

2. Picknick op de slaapkamer

Het regent pijpenstelen en lekker naar buiten gaan zit er niet in? Ga dan eens binnenshuis picknicken, bijvoorbeeld op de slaapkamer van je kind. Picknickkleedje op de vloer, lekkere hapjes erbij en smikkelen maar. Misschien willen de poppen en knuffels van je kind ook wel een vorkje meeprikken?

3. Achterstevorendag

Doe de hele dag eens achterstevoren. Eet ’s ochtends een warme maaltijd (toetje eerst!) en eindig met het ontbijt. Loop achteruit in plaats van vooruit. Trek kleren achterstevoren aan. Volgorde omgekeerde in zinnen zeg. Zeg dankjewel als je iets aangeeft en alsjeblieft als je iets krijgt. Enzovoort.

4. Restaurant spelen

Een terrasje pakken, lekker uit eten met hele gezin. Op vakantie nemen we het ervan, maar waarom zouden we het thuis niet ook doen? Tover de huiskamer om in een restaurant en laat je kinderen het menu bereiden. Of organiseer een high tea, met je kinderen als hooggeëerde gasten.

5. Schuimgevecht met schuimmonsters

Spuit een flinke hoeveelheid badschuim in het zwembadje of op een groot stuk zeil in de tuin. Laat het met een sproeier schuimen tot een echte schuimboden. Wrijf elkaar in met schuim. Je kunt ook gekke kapsels maken. Ga het gevecht aan met het andere schuimmonster. Wie het langste blijft rechtstaan in de schuimpoel, wint.

6. Tart de modepolitie

Trek bizarre klerencombinaties aan. Kledingstukken die niet bij elkaar passen of die compleet afwijken van wat je kind (en jezelf, doe gewoon mee!) normaal draagt. Vloekende kleuren, ruitjes bij streepjes, alles mag vandaag. Durf je er ook mee de straat op? Of naar de winkel? Vraag eens aan je kind waarom dat wel of niet zo is. Voel je je anders nu je er anders uitziet? Prettiger, vrijer of juist onzekerder?

7. Vies worden moet!

Stuur je kinderen naar buiten en verbied hen schoon te blijven. Geen zwarte knieën? Buiten blijven. Geen grasvlekken op het T-shirt? De deur blijft dicht. Slechts een beetje smerig? Dat kan viezer! Geen blauwe plek of een schram op je arm? Hm, moet jij niet nog wat langer buiten spelen? In een boom klimmen misschien?

Kinderen hebben de ruimte nodig om te kunnen groeien, zowel fysiek als mentaal. Ze willen rennen, klimmen en klauteren. Ze leren door te experimenteren hun grenzen te verleggen en risico’s in te schatten. Die ervaringen zijn goed voor de ontwikkeling van kinderen. Maar veel ouders zijn bang dat hun kind zich bezeert of willen niet dat hun kleren vies worden.

Stuur die overbezorgde ouder in je op vakantie en geef je kind de ruimte en de vrijheid om te spelen. Dat geeft het zelfvertrouwen en het zelfvertrouwen van je kind een flinke oppepper. Door het verleggen van hun grenzen ontdekken kinderen zelf wat veilig is.

Zomer 2017: Moet je doen!

Dit was de laatste aflevering van Moet je doen! Hieronder vind je alle eerder verschenen artikelen van Moet je doen!

Moet je doen: coderen en programmeren

Moet je doen: naar buiten!

Moet je doen: creatief

Moet je doen: breinbrekers

Moet je doen: minute to win it

Moet je doen: ontdekken!

Moet je doen: naald en draad

Moet je doen: denksporten

Moet je doen: allemaal beestjes

Moet je doen: daar zit muziek in!

Moet je doen: maak ’t zelf

Moet je doen: leer iets nieuws

Moet je doen: proefjes voor thuis

Verder lezen

Moet je doen: leer iets nieuws

Moet je doen: leer iets nieuws

17 augustus 2017 | Reacties (0)

Thuisinonderwijs.nl brengt ook deze vakantieperiode volop zomer-inspiratie in de rubriek Moet je doen!Vandaag aflevering 13: Leer iets nieuws.

Alle kinderen zijn leergierig

Leren? Tijdens de vakantie? Zeker weten! Het is gek dat we ‘leren’ beschouwen als iets dat op school thuishoort. Kinderen zijn van nature leergierig, ze leren en ontwikkelen zich de hele dag. Veel ouders valt op dat juist in de langere schoolvakanties hun kind de grootste ontwikkelingssprongen maakt en zelfs fysiek vaak een groeispurt heeft.

Een boost voor het zelfvertrouwen

Het alledaagse, ontdekkenderwijs leren gaat in de zomervakantie gewoon door. Sterker nog: dat spontane leren speelt zich af in de hoogste versnelling. Kinderen die op school moeite hebben om mee te komen, kunnen soms het gevoel krijgen dat ze niet goed genoeg zijn om iets te leren. Een succeservaring met iets leren in de vakantie – het maakt niet uit wat! – geeft hun zelfvertrouwen een enorme boost! Kinderen die ervaren hoe opwindend het kan zijn om iets nieuws te leren, zullen hun hele leven lang open staan om te blijven leren.

Wat wil je leren?

Het is beslist niet nodig om als een veredelde schooljuf thuis alvast aan de slag te gaan met de lesstof van het komende schooljaar. Laat dat maar aan de leerkracht over na de vakantie. Tenzij je kind er natuurlijk zelf om vraagt. Zo staan kinderen die naar groep 3 gaan vaak te trappelen om alvast wat met leren lezen aan de slag te gaan. In dat geval kun je bijvoorbeeld een leuke app downloaden spelenderwijs alvast een beetje kennis te maken met leren lezen.

Maar kijk vooral ook verder dan de schoolvakken. Er zijn zo veel andere dingen die je kind – en jij? – misschien wel wil leren! Denk maar eens aan:

  • leren schaken
  • leren koken
  • leren portretschilderen
  • leren blokfluitspelen
  • de volgorde van de planeten leren
  • een vreemde taal leren
  • vogelgeluiden leren herkennen
  • leren hoepelen
  • het allerbeste papieren vliegtuigje leren vouwen
  • leren programmeren
  • leren goochelen
  • leren breien
  • de was leren vouwen
  • een kompas leren gebruiken
  • het weer leren voorspellen
  • voetbaltrucjes leren
  • leren zeilen
  • leren vliegeren
  • een fietsband leren plakken
  • leren fotograferen
  • zelfverdediging leren
  • een muurtje leren metselen
  • leren figuurzagen
  • leren openhaardhout klieven
  • leren een tent opzetten
  • een nieuwe dans leren
  • leren vissen
  • leren onkruid wieden
  • leren kaartlezen
  • leren steltlopen
  • leren rappen
  • op een éénwieler leren fietsen
  • leren broodbakken

Zomer 2017: Moet je doen!

Hieronder vind je alle eerder verschenen artikelen van Moet je doen!

Moet je doen: coderen en programmeren

Moet je doen: naar buiten!

Moet je doen: creatief

Moet je doen: breinbrekers

Moet je doen: minute to win it

Moet je doen: ontdekken!

Moet je doen: naald en draad

Moet je doen: denksporten

Moet je doen: allemaal beestjes

Moet je doen: daar zit muziek in!

Moet je doen: maak ’t zelf

Verder lezen

Back to school

Relaxed terug naar het schoolritme

16 augustus 2017 | Reacties (1)

Hoe eindeloos die lange zomervakantie van tevoren ook leek, na zes weken is de pret voorbij en moet je weer in het ritme zien te komen. Dat valt niet altijd mee… Zo zorg je voor een soepele omschakeling, zowel voor jezelf als voor je kinderen.

Lekker laat naar bed, ’s ochtends rustig een uurtje in de pyjama blijven rondlopen, geen gehaast, geen gedoe, geen gestres. Zomervakantie is het ultieme onthaasten. De keerzijde is echter dat het voor veel ouders en kinderen ook weer behoorlijk wennen is als na de vakantie het gewone leven weer begint.

Back to school

In sommige gezinnen is de omschakeling van vakantie naar school een niet-bestaand probleem. De kinderen hebben weer zin om naar school te gaan, om hun vriendjes weer te zien, hun clubs te bezoeken en de ouders snakken naar regelmaat. “De eerste schooldag is altijd nog een beetje onwennig. Dan sta ik extra vroeg op om te zorgen dat we zonder stress naar school toe kunnen”, vertelt Sandra, moeder van Bo (11) en Tygo (5). “Maar zodra het dinsdag is, hebben we het ritme al helemaal weer te pakken. Bij ons is de eerste schoolweek vaak meer relaxed dan de laatste vakantieweek, wanneer bij de kinderen de verveling toeslaat, ze een beetje zenuwachtig beginnen te worden voor het nieuwe schooljaar en wij zelf nog druk bezig zijn vakantiewassen te draaien en spullen op te ruimen.”

Stiekem genieten van post-vakantiechaos

In het gezin van Marcel en Luna, ouders van Tom (10), Puck (6) en Rik (4), verloopt de overgang van vakantie naar school meestal chaotisch. “Wij zitten met ons hoofd en hart nog in la douce France, de kinderen krijgen we met geen stok op tijd naar bed en de eerste paar weken vergeten we álles: broodtrommels, gymkleren, voetbaltraining. Volgens mij zijn wij als gezin in een soort collectieve denial dat de vakantie weer voorbij is”, zegt Marcel. “We nemen ons steevast voor om het volgend jaar anders aan te pakken, maar als ik heel eerlijk ben, hoort die ‘post-vakantiechaos’ voor mij nog echt een beetje bij het vakantiegevoel.”

Schoolspullen kopen

“Onze jongens moeten echt omschakelen”, is de ervaring van Petra, moeder van de tweeling Joris en Tijl (9), die beiden licht autistisch zijn. “Zowel aan het begin van de vakantie als aan het eind van de vakantie lopen ze wat met hun ziel onder de arm. We gaan daarom ook expres altijd de middelste twee weken van de zomervakantie weg. Dan hebben ze lekker een paar rommelweken om de overgang van het ene naar het andere ritme te maken.”

Petra is daar heel bewust mee bezig. “De eerste dagen plan ik vaak een activiteit in om Joris en Tijl te laten wennen aan de overgang van de structuur van school naar de vrijheid van de vakantie. Dat doe ik aan het einde van de vakantie weer. Meestal gaan we dan iets doen wat alvast met school te maken heeft, zoals de stad in om een nieuwe etui, drinkbeker of andere schoolspullen te kopen. Niet dat ze die echt nodig hebben, maar het helpt hen om de wereld van school weer binnen te laten in hun gedachten. Dat maakt de overgang minder abrupt. En het is ook nog eens heel gezellig!”

Pannenkoeken en een goed gesprek

Stapel pannenkoeken“Pannenkoeken.” Voor Martin, vader van Tim (8), zijn pannenkoeken de sleutel. “Elke schoolvakantie begint voor ons met pannenkoeken bakken op de laatste schooldag en eindigt met pannenkoeken bakken op de laatste vakantiedag. Dat was bij ons thuis vroeger al traditie en mijn drie broers en ik hebben dat bij onze kinderen ook zo overgenomen. Tijdens het pannenkoeken eten bespreken we de periode die achter ons ligt en kijken we vooruit naar de periode die gaat komen. Wat vonden we moeilijk, waar hebben we van genoten, waar hebben we zin in, wat verwachten we? Ik denk dat het heel goed is om van tijd tot tijd met kinderen te reflecteren over het leven. Heel bewust hebben we het tijdens die pannenkoekensessies niet alleen over Tim, maar ook over onszelf en over onze onderlinge relaties. Heel waardevol.”

Praktische tips

  • Breng in de laatste vakantieweek de bedtijd stapje voor stapje terug tot de normale tijd. De start van het schooljaar – met een nieuwe juf, een nieuw lokaal, misschien andere kinderen in de groep en andere regels – vreten energie; daar kan je dus maar beter zonder slaaptekort aan beginnen.
  • Kies je eigen einde-vakantie-ritueel.
  • Maak een schema of weekplanner om het nieuwe ritme onder de knie te krijgen: wie heeft wanneer gymles, schoolzwemmen, voetbaltraining, vioolles etc. Hang het op een zichtbare plek op.
  • Maak zo nodig nieuwe afspraken. Een nieuw schooljaar is hét tijdstip om nieuwe regels vast te stellen: wie smeert de boterhammen, hoe vaak mag er afgesproken worden met vriendjes, wat zijn de nieuwe bedtijden, wie kiest de kleding uit.
  • Doe in eerste schoolweek (maar ook daarna!) nog eens iets onverwachts. Pak een terrasje, ga uit eten, ga naar het zwembad, maak tussen de middag een fietstochtje met picknick, stop een typische vakantielekkernij in de broodtrommel. Zo houd je het vakantiegevoel nog een beetje vast.
  • Smeer de avond tevoren alvast het brood voor de broodtrommels en zet de ontbijtspullen klaar, dat scheelt ’s ochtends veel werk. Nog verder vooruit werken: smeer op zondagavond alvast de lunchpakketten voor de hele week en leg ze in de vriezer.

Verder lezen

Moet je doen: maak ’t zelf

Moet je doen: maak ’t zelf

15 augustus 2017 | Reacties (0)

Thuisinonderwijs.nl brengt ook deze vakantieperiode volop zomer-inspiratie in de rubriek Moet je doen!Vandaag aflevering 11: Maak ‘t zelf.

Kijk ‘ns, zelf gemaakt!

Niets te doen? Schrijf een boek, bak een pizza of ga foto’s maken voor de familiefotowedstrijd! Inspireer je kind om zelf iets te maken (en doe zelf vooral mee, als je daar zin in hebt!)

Schrijf een boek of een verhaal

Veel kinderen vinden schrijven leuk en dromen ervan een boek te maken. Dat kan heel gemakkelijk met Kinderschrijflab. Je kind kan schrijven, tekenen, knutselen en fotograferen om zijn of haar eigen boek te maken. Als het boek af is, kun je het echt in boekvorm thuis laten bezorgen. Hoe stoer is dat?
Voor kleuters zijn de website en app van Brikki erg leuk. Ze kunnen daar zelf verhaaltjes verzinnen met het leeuwtje Brikki in de hoofdrol, die ook nog echt eens worden gepubliceerd!

Fotowedstrijd

Organiseer een fotowedstrijd voor het hele gezin. Iedereen mag foto’s maken in diverse categorieën, bijvoorbeeld (huis)dieren, bloemen, licht, van dichtbij, enzovoort. Hang alle foto’s op en vraag opa, oma of de buurvrouw om als jurylid op te treden. Zelfs kleuters kunnen al prima meedoen aan zo’n fotowedstrijd. Door hun lage perspectief en vaak schuine camerastand zijn kleuterfoto’s meestal heel verrassend. Foto bewogen? Geen probleem, dat kan een heel artistiek effect geven!

Bakken en koken

Koekiemonster-CupcakeTv-programma’s als de CupCakeCup, Kokkies en Junior Master Chef bewijzen het: kinderen kunnen prima uit de voeten in de keuken en vinden koken en bakken ontzettend leuk. Tijdens drukke schoolweken is het soms lastig om je kind te laten koken of een taart te laten maken, maar in de zomervakantie is die tijd er wel. Laat je kind dus lekker experimenteren met allerlei recepten. Kijk bijvoorbeeld op Allerhandekids.
In steeds meer plaatsen zijn ook kinderkookcafé’s, waar kinderen onder leiding van een echte kok zelf mogen koken en bedienen.

Pimp je outfit

Houd je kind van mode en kleding? Ga dan eens een middagje kleren ‘pimpen’. Maak van oude kledingstukken nieuwe door mouwen af te knippen, rafelt te maken, glitters te plakken, enzovoort. Inspiratie nodig? In het boek Hoe overleef ik… doe-het-zelf modeboek van Francine Oomen staan ontzettend veel leuke ideeën om voor weinig geld kledingstukken te veranderen of zelf te maken.

Brei een beer, haak een armband

Ik leer hakenBreien en haken is helemaal hip, ook voor kinderen. Nee, geen grote projecten als een trui of een vest, maar brei- of haakwerkjes die snel klaar zijn en waar ze gelijk iets mee kunnen. Dus: grote naalden, dikke wol en breien of haken maar. Kun je zelf niet breien of haken, dan zijn deze gratis online brei– en haakcursussen handig.

In het boekje Ik leer breien leren kinderen vanaf ongeveer zes jaar aan de hand van eenvoudige tekst met vrolijke tekeningen de beginselen van het breien. Wolf Bob en de muisjes Pien en Pepijn leggen uit hoe het breien in z’n werk gaat. Ook staan er leuke breiwerkjes in het boekje, die je kind al zelf kan maken. Vergelijkbaar is het boekje Ik leer haken. Ook op YouTube zijn allerhande tutorials te vinden om leren breien of haken.

Zagen en timmeren

In de zomervakantie worden op tal van plekken huttendorpen en bouwdorpen gehouden. Kinderen kunnen zich daar een week lang onder begeleiding uitleven op het zelf bouwen van een hut. Inclusief zagen en timmeren én bedenken hoe de hut eruit moet komen te zien natuurlijk. Voor veel kinderen is dit de enige keer in het jaar dat mogen zagen en timmeren. Dat is jammer, want ze vinden het vaak erg leuk om te doen. En wist je dat timmeren heel goed voor de ontwikkeling van kinderen?

Timmeren en zagen gaan namelijk nog een stapje verder dan bouwen met blokken of legobouwwerken construeren. Je kind moet fysiek met het materiaal aan de slag. Dat vergt aandacht, kracht en voorzichtigheid. Hoofd, hart en handen moeten met elkaar in verbinding staan.

Lijkt het je eng, je kind zijn gang laten gaan met een hamer of zaag? Dat is wel te begrijpen, maar niet nodig. Kinderen van vier, vijf jaar kunnen dit al prima. Leg wel uit hoe ze het gereedschap veilig moeten gebruiken en laat ze het te zagen hout altijd goed vastzetten in een bankschroef. Natuurlijk zal je kind wel eens op zijn duim slaan of een splinter in zijn vinger krijgen. Dat hoort erbij. Uiteraard blijf je zelf in de buurt om erop toe te zien dat je kind geen gevaarlijke dingen doet met het gereedschap.

Begin met een voorraad resten hout aan te leggen (vraag erom bij buren, familie of ga langs bij de bouwmarkt). Het mag geen hard hout zijn, anders is het moeilijk om er een spijker in te slaan of het door te zagen. Heb je voldoende hout en spijkers, laat je kind dan zijn eigen ideeën volgens om iets te maken. Kinderen hebben fantasie genoeg: een zwaard, een vliegtuig, een auto, een bedje voor de knuffel? Alles kan!

Zomer 2017: Moet je doen!

Hieronder vind je alle eerder verschenen artikelen van Moet je doen!

Moet je doen: coderen en programmeren

Moet je doen: naar buiten!

Moet je doen: creatief

Moet je doen: breinbrekers

Moet je doen: minute to win it

Moet je doen: ontdekken!

Moet je doen: naald en draad

Moet je doen: denksporten

Moet je doen: allemaal beestjes

Moet je doen: daar zit muziek in!

Verder lezen

Moet je doen: daar zit muziek in!

Moet je doen: daar zit muziek in!

10 augustus 2017 | Reacties (0)

Thuisinonderwijs.nl brengt ook deze vakantieperiode volop zomer-inspiratie in de rubriek Moet je doen! Vandaag aflevering 10: Daar zit muziek in.

Kinderen houden van muziek

Bijna alle kinderen zijn gek op muziek. Ze beluisteren hun favoriete hits of kinder-cd’s of spelen misschien zelf wel een instrument. Bezig zijn met muziek is dan ook een geweldige vakantie-activiteit. En wist je dat muziek heel goed is voor de ontwikkeling van je kind?

Muziek maken met kinderen (c) Cécile GraatInstrumenten knutselen met kleuters

In alles zit muziek. Een omgekeerde emmer is een trommel, een wc-rolletje gevuld met rijst doet dienst als sambabal, een sleutelbos rinkelt als een tamboerijn en postbode-elastieken om een schoenendoos gespannen maken een perfect snaarinstrument. Loop met je kind door het huis en verzamel materialen om zelf muziekinstrumenten van te knutselen. En daarna: muziek maken maar!

Muziek maken met Bennie Briljant

Bennie Briljant is een Nederlandse website waarmee kinderen vanaf 6 jaar muziek leren maken. Als ouder kun je meekijken, maar het is niet nodig, want er wordt precies vertelt wat er moet gebeuren. Als je kind nog niet zo goed kan lezen, is het wel handig om in de buurt te blijven om te helpen.
Op de website staan drie films van ongeveer een half uur. Ze bestaan uit verschillende delen, die afzonderlijk of alle na elkaar bekeken kunnen worden. In die delen leert je kind eerst de liedjes zingen, daarna ritmes klappen en tot slot kan het zelf meespelen met een slagwerkinstrument. Op de website worden een trommel, tamboerijn, sambabal en rasp gebruikt, maar met zelfgemaakte huis-tuin-en-keuken-instrumenten gaat het net zo goed.

Maak je eigen tophit met Garageband

Voor alles is een app, dus ook om muziek te maken. Er zijn apps die je smartphone of tablet omtoveren in een drumstel, een gitaar of een piano, óf je haalt gewoon een complete muziekstudio in huis. Want dat laatste is Garageband, de meest uitdagende app voor kinderen die echt met muziek aan de slag willen. In Garageband kun je zelf een instrument (piano, bas, strings, gitaar of drum) spelen of instrumenten automatisch laten spelen op basis van akkoorden die je ingeeft. Je kunt werken met versterkers, verschillende sporen, meerdere instrumenten, opname- en testmogelijkheden enzovoort, enzovoort. Tot slot het nummer inzingen en klaar is je tophit.
Garageband is beschikbaar als app voor de iPad en iPhone en draait ook als programma op Apple-computers. Er is geen Windows-versie van Garageband, maar er bestaan wel alternatieven voor Garageband voor Windows.

Zomer 2017: Moet je doen!

Hieronder vind je alle eerder verschenen artikelen van Moet je doen!

Moet je doen: coderen en programmeren

Moet je doen: naar buiten!

Moet je doen: creatief

Moet je doen: breinbrekers

Moet je doen: minute to win it

Moet je doen: ontdekken!

Moet je doen: naald en draad

Moet je doen: denksporten

Moet je doen: allemaal beestjes

Verder lezen

Moet je doen: ontdekken!

Moet je doen: ontdekken!

27 juli 2017 | Reacties (1)

Thuisinonderwijs.nl brengt ook deze vakantieperiode volop zomer-inspiratie in de rubriek Moet je doen! Vandaag aflevering 6: Ontdekken.

Experimenteren is kinderspel

Kinderen zijn geboren ontdekkers en onderzoekers. Door te experimenteren en te observeren leren ze stukje bij beetje hoe dingen werken. De meeste kinderen vinden het dan ook leuk om proefjes te doen. Hieronder vind je de proefjes top-vijf van Thuisinonderwijs.nl:

1. Drijf ’t of zinkt ‘t?

Dit is een leuk spel voor kleuters. Vul het bad, de wasbak of een zwembadje buiten met (lauw) water en verzamel allerlei objecten, zoals keukengerei, speelgoed, pastaschelpjes, een appel, een koffiekopje, kiezelsteentjes, enzovoort. Leg de voorwerpen één voor één in het water en bekijk of ze blijven drijven of naar de bodem zinken. Vraag je kind eens om van tevoren te voorspellen of iets blijft drijven of niet en waarom. “Een potlood drijft omdat het rood is”, kan je kleuter stellig verklaren. Oudere kinderen weten wel dat zware dingen zinken en lichte dingen blijven drijven, maar waarom zinkt een zwaar vrachtschip dan niet naar de bodem?

2. Megabellen!

Bellen blazen is leuk, maar megabellen maken is superleuk. Je kent ze misschien wel van Nemo Science Center in Amsterdam (ook leuk om een dagje naartoe te gaan in de vakantie!): supergrote bellenblaasbellen, waar je zelfs zelf in kunt staan. Je kunt een megabellenblaasset kopen, maar wist je dat het helemaal niet moeilijk is om zulke grote bellen zelf te maken?
Dit heb je nodig:

  • 50 gram suiker
  • 75 ml afwasmiddel (Dreft, geel)
  • 750 ml demineraliseerd en gedestilleerd water (supermarkt)
  • 6 ml glycerine (drogist of apotheek)
  • 2 ronde houten stokjes van 60-100 cm lang
  • 2 katoenen touwtjes, 3 mm dik, 60 cm en 120 cm

Maak het water warm en los de suiker erin op. Laat het afkoelen, voeg het afwasmiddel en de glycerine toe en laat het mengsel enige uren (het liefst tot de volgende dag) staan. Knoop de touwtjes tussen de twee stokjes door ze aan de uiteinden vast te maken. Het korte touwtje komt boven, het langere touwtje er direct onder (dit hangt in een lus naar beneden). De andere uiteinden van de stokjes zijn de handvatten. Doop de touwtjes helemaal onder in het sop en haal ze langzaam omhoog. Breng de stokjes uit elkaar zodat het bovenste touwtje strak staat. Tussen de touwtjes staat nu een driehoekig zeepvlies. Door achteruit te lopen ontstaat een bel.

3. Groei een zoutkristal

Al zes jaar lang trekt de Rijksuniversiteit Groningen met een speciale Zout Express langs basisscholen in het hele land om kinderen te leren over zout. Jaarlijks wordt ook een wedstrijd gehouden wie het mooiste zoutkristal kan laten groeien. Maar je hoeft niet natuurlijk niet te wachten tot de Zout Express langskomt om zelf een zoutkristal te laten groeien. Ga gewoon meteen aan de slag. In dit filmpje legt wetenschapper Theo Jurriëns uit hoe je dat doet:

4. Magische m&m’s

Vul een diep bord met een laagje water uit de kraan. Leg vier m&m’s van verschillende kleuren in het water, gelijk verdeeld over het bord. Wat gebeurt er? De kleuren van de m&m’s verspreiden door het water, maar mengen onderling niet!

5. Dansende rozijnen

Vul een glas met 7Up of Sprite en leg er 10 rozijnen in. Eerst zinken de rozijnen naar de bodem, maar na een minuut of wat dansen ze door het glas. Op dit filmpje kun je zien hoe dat eruit ziet:

Nog veel meer proefjes voor thuis

ProefjesBovenstaande is slecht een heel kleine greep uit leuke proefjes die je thuis met je kind kunt doen. Hoe maak je zelf een regenboog? Hoe blijft je vinger droog in het water? Hoe stuitert een tennisbal op een basketbal? Het antwoord op deze en nog veel meer vragen krijgen kinderen door het zelf proefondervindelijk te ontdekken. Op de website Proefjes.nl, die je kinderen misschien wel kennen van school, staan tientallen leuke proefjes voor kinderen vanaf ongeveer 8 jaar. Er wordt gebruikt maakt van eenvoudige materialen, die in ieder huis wel te vinden zijn.

 

Zomer 2017: Moet je doen!

Hieronder vind je alle eerder verschenen artikelen van Moet je doen!

Moet je doen: coderen en programmeren

Moet je doen: naar buiten!

Moet je doen: creatief

Moet je doen: breinbrekers

Moet je doen: minute to win it

Verder lezen