Groep 1-2

Leuke apps om (alvast een beetje) te leren lezen

Leuke apps om (alvast een beetje) te leren lezen

27 juni 2017 | Reacties (3)

Gaat jouw kind na de zomervakantie naar groep 3? En kan het niet wachten om te leren lezen? Dan zijn er allerlei leuke apps waarmee je kind thuis alvast een beetje kan kennismaken letters leren en leren lezen. De apps sluiten aan bij de manier waarom kinderen op school letters leren. Wij hebben 8 leuke apps om letters te leren voor je op een rijtje gezet.

(Zit jouw kind in groep 2 en heeft hij of zij juist helemaal nog geen zin om te leren lezen? Geen zorgen, dat komt vanzelf. Groep 3 begint immers pas… in groep 3. Laat je kind niet met tegenzin met educatieve apps oefenen. Dat werkt alleen maar averechts.

Het komt echter ook voor dat een kind zegt niet te willen leren lezen, maar eigenlijk vooral bang is dat het te moeilijk is. Door de buitenwacht wordt ‘leren lezen’ soms tot iets heel groots gemaakt, waardoor kinderen er tegenop gaan zien. Een beetje spelenderwijs met letters bezig zijn via een app kan helpen om de koudwatervrees weg te nemen. Je kind zal de stap van groep 2 naar groep 3 met meer zelfvertrouwen nemen.)


Bobo Letters

screen480x480

In de app Bobo Letters maken kinderen samen Bobo kennis met letters en lettergrepen. Bobo is voor kleuters een bekend figuur. Ze kennen hem van tv of van het tijdschrift. Veel kleuters vinden het dan ook erg leuk om met deze app bezig te gaan. Afhankelijk van de leeftijd en ontwikkeling, kun je deze app samen met je kind spelen. Onderdelen: woorden klappen, welke letter hoor je het eerst en welke letter hoor je het laatst, welke twee voorwerpen beginnen met dezelfde letter?

Bobo Letters kost € 1,99 in de App Store

 


Prins Bof en de magie van leren lezen

app leren lezen prins bof

Met de app Prins Bof en de magie van leren lezen ontdekken kinderen tussen 5 en 7 jaar de toverkracht van taal. In de app kunnen ze luisteren naar het 1001-nacht-achtige verhaal van de kleine prins Bof die dankzij zijn oom de fakir op een magische manier leert lezen. Met dezelfde magie leert je kind letters herkennen (visueel en auditief), woorden ‘hakken en plakken’, ‘klankzuivere’ woorden schrijven en zelfs een eenvoudig verhaaltje lezen.

Prins Bof is voor € 4,49 te koop in de App Store

 

Juf Jannie – Letters leren & Leren lezen

Juf Jannie leren lezen app

Juf Jannie is al een aantal jaren een begrip in hoogwaardige educatieve apps. De makers hebben een achtergrond als leerkracht en weten met hun apps precies aan te sluiten bij het onderwijs. Om letters te leren en de eerste woordjes te leren lezen zijn de app Juf Jannie Letters leren en Juf Jannie leren lezen echte aanraders. Juf Jannie Letters leren is geschikt voor kinderen vanaf 4 jaar die interesse hebben in letters lezen. De app bestaat uit zeven leuke oefeningen die je kind helpen om het lezen van de letters onder de knie te krijgen. De letters worden net zo uitgesproken als je kind ze ook op school leert (fonetische uitspraak). Vind je kind eind groep 2 letters nog moeilijk, dan is dit een geschikte app. Kinderen die de letters al kennen en woordjes willen gaan lezen, zijn toe aan Juf Jannie Leren lezen. Deze app is bedoeld voor kinderen die in groep 3 leren lezen.

De apps van Juf Jannie kosten € 3,99 (Letters leren)  en € 5,99 (Leren lezen) in de App Store en € 2,96 (Letters leren) en € 3,79 (Leren lezen) in Google Play.


Klankklas

Klankklas app leren lezen
De app Klankklas 1 is een educatieve app voor kinderen met klankoefeningen. Deze app is gemaakt door twee leerkrachten en bevat klankoefeningen met de klanken r, i, p, aa, m, s, e en v. De andere klanken komen aan bod in Klankklas 2 en Klankklas 3.

Klankklas kost € 2,29 in de App Store.


Het lettercircus

Lettercircus app letters leren

 

Het lettercircus is een iPad-app met 30 voorleesverhalen over letters. Je kunt de verhalen zelf voorlezen of laten voorlezen door stemacteur Siebe Meijer. In de illustraties (zoekplaten) zitten letters verborgen. De letters maken geluid als je erop klikt. Het boek eindigt met een aanklikbaar alfabet. Ook als je kind de letters al kent is deze app een fantastische manier om met letters bezig te zijn.

Het lettercircus is voor € 4,49 te koop in de App Store.


Woordwiel

Woordwiel app leren lezen

De app Woordwiel laat letters uitspreken (‘verklanken’) en samenvoegen tot een woord. Dat gaat via hakken en plakken, zoals kinderen dat op school in groep 3 ook leren.  De app is ontwikkeld door leerkrachten. Je kind kan zelf aangeven welke klanken hij of zij al kent of wil leren. Vervolgens plaatst de app die op een wiel geplaatst. Door aan de wielen te draaien ontstaat er een nieuw woord. Het leuke aan deze app is dat kinderen zelf woorden kunnen toevoegen.

Woordwiel is gratis verkrijgbaar in App Store. De gratis versie heeft beperkte mogelijkheden, wil je meer dan kun je bijkopen.

 

Leren lezen en schrijven

app leren lezen en schrijven

Voor Android-gebruikers is de keuze in educatieve apps om te leren lezen helaas beperkt. Naast de apps van Juf Jannie, kun je ook de app Leren lezen en schrijven downloaden. De naam is een beetje misleidend, want pas in de tweede app met deze naam komt het zelf schrijven (letters leggen) aan bod. Het is een eenvoudige app om woordjes te leren lezen.

Leren lezen en schrijven kost € 0,99 in de Google Play Sore

 

Superspelling

app leren lezen superspelling android en ios

Superspelling is verkrijgbaar voor Android, maar ook voor iOS. De naam is een beetje misleidend en doet vermoeden dat de app meer bedoeld is voor hogere groepen. Toch is dit een heel leuke app om te leren lezen. Het doel van de app is om de afbeelding te herkennen en het woord te spellen met de letters uit het alfabet. Het moeilijkheidsniveau loopt op. Voor kinderen die al doorhebben hoe ze van losse letters woorden kunnen vormen, is dit een heel leuke app.

Superspelling kost € 3,99 in de Google Play Store en € 4,49 in de App Store. Je kunt ook eerst de gratis probeerversie downloaden.

Zijn er ook gratis apps om te leren lezen?

Het zal je waarschijnlijk zijn opgevallen dat de app hierboven allemaal betaalde apps zijn (afgezien van de probeerversie). Bestaan er geen gratis apps om te leren lezen? Ja en nee. Ja, ze bestaan wel, maar dat zijn veelal apps die kwalitatief onder de maat zijn. Vaak zijn het (slecht) vertaalde versies van buitenlandse apps, die niet aansluiten bij de manier waarop Nederlandse kinderen leren lezen. Een goede gratis app waarmee kinderen letters kunnen leren of kunnen leren lezen, hebben wij nog niet kunnen ontdekken.

Waarom staat de Maan-roos-vis app niet in dit overzicht?

In het verleden waren ook de apps Rompompom en Maan-roos-vis-letterlegger van uitgeverij Zwijsen heel geschikt voor kinderen die graag letters willen leren. Deze apps zijn echter niet meer beschikbaar.

Verder lezen

4 jaar nog niet naar basisschool

‘Waarom mag mijn kleuter pas na de zomer naar school?’

29 mei 2017 | Reacties (0)

Je hebt het al vaak tegen je kind gezegd: “Als je straks vier bent, ga je naar school.” Maar als je kind in juni is geboren, is de kans groot dat het nog eventjes moet wachten. Veel basisscholen laten kinderen die in deze periode jarig zijn niet meer voor de zomervakantie in groep 1 beginnen. “Mag dat wel”, vraagt Marrit, moeder van Tom, zich af. “Nu mijn zoontje Tom vier is, heeft hij toch het recht om naar school te gaan?”

 

4 jaar nog niet naar basisschool

Volle klassen voor de zomer

Inderdaad, zodra kinderen vier jaar zijn mogen ze naar de basisschool. Toch is er een goede reden dat veel scholen in deze laatste weken van het schooljaar liever geen nieuwe kinderen meer toelaten. De kinderen die nu in groep 1 zitten, zitten na de zomervakantie in groep 2. Jouw kindje moet dan dus weer aan een nieuwe groep wennen. Bovendien zitten de instroomgroepen aan het eind van het schooljaar vaak erg vol. Voor je kind kan het prettiger zijn om dan na de zomervakantie te starten in de nieuwe instroomgroep. Dan heeft hij/zij de juf bijna voor zichzelf!

Wet: niet langer dan een maand wachten

Hoewel scholen vaak goede argumenten hebben om je kind nog even te laten wachten met naar school gaan, kan het natuurlijk dat je het er als ouder echt niet mee eens bent. Misschien vind jij dat jouw kind écht niet langer kan wachten omdat het zo aan de basisschool toe is. Of je vindt dat bezwaren van de school niet gelden voor jouw kind. Dan is het goed om te weten dat scholen verplicht zijn om kinderen minstens één keer per maand te laten starten. Moet jouw kind langer wachten en ben je het hier niet mee eens, dan zou je je kunnen beroepen op deze regel.

Na deze uitleg is Marrit niet van plan om de zaak op de spits te drijven. “Tom is wel teleurgesteld, maar het lijkt mij zelf voor hem eigenlijk ook fijner om gewoon na de zomervakantie te beginnen. Gelukkig mogen de nieuwe kindjes voor de vakantie wel alvast één middag samen proefdraaien. Zo weet Tom dan toch een beetje wat hij zich bij ‘school’ moet voorstellen.”

Extra kinderopvang regelen

Gaat je kind naar de kinderopvang, dan kun je tussen wal en schip belanden als je kind nog niet gelijk na zijn of haar vierde verjaardag op de basisschool kan starten. Het kind is immers te oud voor het kinderdagverblijf en heeft meer opvang nodig dan de paar uurtjes bso. Bij veel kinderopvangorganisaties zijn hierover goede afspraken te maken, mits het tijdig wordt aangekaart. Lukt dit niet, dan ben je aangewezen op informele kinderopvang van bijvoorbeeld opa’s en oma’s of je kunt proberen op je werk nog iets te regelen.

Verder lezen

aanleren van de juiste pengreep

Ouders vinden leren schrijven nog steeds belangrijk

15 mei 2017 | Reacties (0)

Leren schrijven? Met een pen? Dat is toch achterhaald in deze digitale tijd! Als het gaat om leren schrijven, hoor je dit soort opmerkingen vaak. Toch vinden ouders het tegenwoordig nog steeds belangrijk dan hun kind goed met de hand leert schrijven. Dat blijkt uit een onderzoek van pennenfabrikant Stabilo, die in Duitsland 1700 ouders en ruim 500 kinderen naar hun mening vroeg.

aanleren van de juiste pengreep

De online enquête, uitgevoerd door het Duitse communicatiebureau Rabach Kommunikation in november 2016, wijst uit dat het handschrift geen aflopende zaak is, maar een belangrijke basisvaardigheid in het dagelijks leven. Weliswaar is de digitalisering al jaren niet meer weg te denken, toch schrijft bijna 80% van de 1.187 ondervraagde volwassenen en meer dan 93% van de 536 ondervraagde kinderen in de leeftijd van 6 tot 10 jaar dagelijks meerdere keren met de hand.

Bovendien is een handschrift veel meer dan alleen maar een aaneenschakeling van letters en cijfers. Het biedt de mogelijkheid je persoonlijkheid te tonen of uitdrukking te geven aan je emoties. Bijna 90% van de ondervraagde ouders en kinderen denkt dat aan een handgeschreven tekst meer waarde wordt gehecht. Bovendien is 91% van zowel de ondervraagde ouders als de ondervraagde kinderen het met de stelling eens dat ze baat hebben bij het afvinken en wegstrepen van handgeschreven taken op een to-do-lijst.

Verband tussen schoolprestaties en vloeiend schrijven

Op de vraag wat voor de ondervraagde ouders en kinderen bij het handmatig schrijven het belangrijkste is, staat bij beide groepen het verlangen om pijnloos en zonder verkramping te kunnen schrijven op de eerste plaats. Ook wordt belang gehecht aan het moeiteloos en vloeiend kunnen schrijven en de leesbaarheid van het handschrift. Mooi kunnen schrijven komt voor zowel de ouders als de kinderen op de laatste plaats.

Ook werd de relatie tussen het beheersen van een vloeiend handschrift en de schoolprestaties onderzocht. Ongeveer 90% van de ouders en kinderen zijn ervan overtuigd dat een vloeiend handschrift de schoolprestaties sterk tot zeer sterk beïnvloedt. Wetenschappers en pedagogen beschouwen de elementaire schrijfvaardigheid al langer als een doorslaggevende factor, naast rekenen en lezen.

Aanvullende schrijfoefeningen voor thuis of op school

Oefenboekje leren schrijven StabiloUit onderzoek blijkt dat kinderen die in totaal slechts een uur per week spelenderwijs oefenen met schrijfmotoriek, aantoonbaar sneller en beter leren schrijven.

Om kinderen, ouders en pedagogen bij het leren schrijven te ondersteunen, biedt STABILO Education verschillende oefenboekjes aan waarmee kinderen vanaf 4 jaar spelenderwijs de belangrijkste vaardigheden op het gebied van schrijfmotoriek kunnen oefenen. De kleurrijk geïllustreerde oefenboekjes met de titels ‘Klaar om te leren schrijven’ (groep 1 en 2) en ‘Makkelijker leren schrijven’ (groep 3 en 4) zijn gebaseerd op wetenschappelijk onderzoek en samen met leerkrachten ontwikkeld. De kinderen gaan in de boekjes mee op een spannend avontuur met ‘De 4 Avontuurlijke Vrienden’. Zij helpen de 4 vrienden door het uitvoeren van uitdagende opdrachten en oefenen tegelijkertijd de belangrijkste vaardigheden van de schrijfmotoriek: druk, tempo, vorm en ritme. De oefeningen worden afgewisseld met leuke verhaaltjes en creatieve knutselopdrachten.

De boekjes zijn verkrijgbaar bij Heutink.

 

 

Verder lezen

Voorbereidend lezen in groep 1 en 2

Voorbereidend lezen in groep 1 en 2

3 mei 2017 | Reacties (0)

Kleuters in groep 1 en groep 2 zijn volop bezig met ‘voorbereidend lezen’ en ‘ontluikende geletterdheid’. Ze maken spelenderwijs kennis met geschreven taal en letters. Zo wordt de basis gelegd voor het leren lezen in groep 3. Maar wat doen ze nu eigenlijk bij ‘voorbereidend lezen’?

Taalonderwijs in groep 1 en groep 2

Voorlezen, rollenspellen, liedjes zingen, poppenkast, gedichtjes opzeggen, prentenboeken bekijken: kleuters vinden het heerlijk om met dit soort activiteiten bezig te zijn. In groep 1 en 2 is hier veel tijd en ruimte voor. Want het is niet alleen leuk, maar ook nog eens ontzettend leerzaam. In de kleutergroepen wordt gemiddeld een half uur tot een uur per dag gericht aandacht besteed aan taalonderwijs.

Voorbereidend lezen: kleuters in de startblokken

Veel activiteiten in groep 1 en 2 hebben als doel je kind voor te bereiden op het leren lezen in groep 3:

letters leren groep 1 en groep 2

  • Uitbreiding van de woordenschat, onder andere door veel voorlezen.
  • Oefenen van luistervaardigheid: de leerkracht leest een verhaal voor over de brandweer. Elke keer als de kinderen het woord ‘brand’ horen moeten ze in hun handen klappen, bij ‘brandweer’ stampen ze met hun voeten en bij ‘brandweerauto’ zeggen ze tu-ta-tu.
  • Oefenen met klankherkenning (‘auditieve discriminatie’) door spelletjes met eindrijm en beginrijm, liedjes zingen, lettergrepen klappen.
  • Trainen van het auditief geheugen: zinnen nazeggen van 4 tot 7 woorden (groep 1) of 7 tot 10 woorden (groep 2).
  • Inzicht krijgen in geschreven taal: wat zijn woorden, zinnen, letters? Wat is het verschil tussen de vorm van een woord en de betekenis: een reus is groter dan een kabouter, maar het woord ‘kabouter’ is groter dan het woord ‘reus’.
  • Letters leren. Op veel scholen wordt in groep 2 in de tweede helft van het schooljaar gewerkt met een ‘letter van de week‘. Een week lang staat een bepaalde letter centraal. In de kring verzinnen kinderen zo veel mogelijk woorden die met die letter beginnen, ze mogen spulletjes meenemen die met die letter beginnen, ze gaan stempelen met de letter of kleuren een kleurplaat in. In veel kleutergroepen is er een speciale ‘ABC-muur’ of ‘lettermuur’. Aan de wand (of aan een waslijn) worden kaarten met letters gehangen, soms met plaatjes erbij. Naar aanleiding van bijvoorbeeld een rijmpje, liedje of een prentenboekverhaal verzamelen de kinderen woorden voor de ABC-muur. Bij de woorden worden tekeningen of pictogrammen gemaakt. Natuurlijk zijn de letters ook te vinden op de stempeltafel. In het begin zal je kleuter lukraak wat letters op papier stempelen, na een tijdje volgt zijn eigen naam en aan het eind van groep 2 kan je kind al eenvoudige woordjes (na)stempelen!
  • Lettergrepen onderscheiden. Het kunnen opdelen van woorden in lettergrepen (en later afzonderlijke klanken) is een belangrijke stap naar het leren lezen. Je kind oefent dit soort woorden door te klappen (pop-pen-huis = drie klappen, ta-fel = twee klappen) of lekker hard te stampen.
  • Hakken (en plakken). In de tweede helft van groep 2 leert je kind eenlettergrepige woorden opdelen in afzonderlijke klanken. ‘Huis’ klinkt dan bijvoorbeeld als ‘huh-ui-sssss’. Zie ook Hakken en plakken, zoemen en zingen

Fonologisch/fonemisch bewustzijn

In gesprekjes over de vorderingen van je kind, heeft de juf het misschien over ‘fonologisch’ of ‘fonemisch’ bewust zijn. Wat bedoelt ze daarmee? Fonemisch bewustzijn is het begrip dat gesproken woorden uit klanken bestaan. Fonemisch bewustzijn is een aspect van fonologisch bewustzijn, de vaardigheid om los van de inhoud te reflecteren op gesproken taal. Vaak worden de termen door elkaar gebruikt.

Verder lezen

Herfstkleuters en de overgang naar groep 3

Herfstkleuters en de overgang naar groep 3

6 april 2017 | Reacties (14)

‘Herfstkinderen’ zijn kinderen die in oktober, november of december zijn geboren.  Over de overgang van herfstkinderen naar groep 3 is veel verwarring. Is een novemberkind dat langer kleutert een officiële zittenblijver? Geldt tegenwoordig 1 januari als ijkdatum? Wat zegt de Onderwijsinspectie hier nu precies over?

Oktobergrens, januarigrens? Wat zijn de regels?

Tot 1985 was het duidelijk: kleuters die vóór 1 oktober zes jaar werden, gingen na de zomervakantie naar de basisschool. Was je na die datum jarig, dan moest je nog een jaartje wachten. Tegenwoordig bestaat die harde grens niet meer. Maar hoe zit het dan wel met kleuters en de overgang naar groep 2 en 3? In Hét basisschoolboek helpt woordvoerder Hans van der Vlies van de Onderwijsinspectie drie hardnekkige misvattingen de wereld uit:

Misvatting 1: De oktobergrens is vervangen door de januarigrens. Kinderen die vóór januari jarig zijn, kleuteren in totaal anderhalf jaar, kinderen die na 1 januari jarig zijn, zitten tweeënhalf jaar in de kleutergroepen.

Hoe zit het wel?
Niet een datum of de leeftijd van je kind, maar alleen de ontwikkeling van je kind en het oordeel van de school hierover bepalen of je kind overgaat. ‘Van overheidswege is er geen enkele richtlijn of wat dan ook met betrekking tot de keuze die scholen hierin maken’, benadrukt Van der Vlies. Scholen moeten hun beslissing over overgaan onderbouwen, maar ‘een onderbouwde plaatsingsbeslissing is niet gebaseerd op de datum waarop het kind jarig is en voor het eerst naar school gaat en ook niet op een teldatum.’

Misvatting 2: Herfstkinderen die na de zomervakantie weer in groep 1 terechtkomen, gelden formeel als ‘zittenblijvers’.

Hoe zit het wel?
‘Van het “officieel aanmerken als zittenblijver” van kinderen is in de leerjaren 1 en 2 geen sprake.’ Volgens de Onderwijsinspectie heeft de school wel iets uit te leggen als je herfstkleuter na de zomervakantie (weer) in groep 1 komt. Van der Vlies: ‘Voor leerlingen die langer dan een half jaar in groep 1 verblijven, is in de geest van de wet meer onderbouwing nodig voor het herhalen van meer dan de helft van het onderwijsaanbod voor groep 1.’ Kinderen die langer kleuteren, hebben volgens de inspectie speciale aandacht nodig, vertelt Van der Vlies. ‘Het is aan de school hoe ze dit verantwoordt.’

Herfstkleuters die tweeënhalf jaar kleuteren, doen langer dan de gewenste acht jaar over de basisschool. Die ‘extra tijd’ wordt hun niet aangerekend, vertelt Van der Vlies. ‘Alleen kinderen die in de zomervakantie jarig zijn, kunnen precies acht jaar over de basisschool doen. Alle andere kinderen doen er korter of langer over. Omdat er maar één vast moment is waarop een schooljaar aanvangt (1 augustus), ontstaat er onvermijdelijk een spreiding van een jaar.’

Er wordt vaak beweerd dat kinderen die langer kleuteren later in hun basisschooltijd niet nog een keer kunnen blijven zitten. Dat is niet zo. Kinderen mogen uiterlijk tot en met het schooljaar waarin zij veertien jaar worden naar de basisschool. Dat betekent dat zelfs een herfstkleuter die drieënhalf jaar kleutert qua leeftijd nog voldoende speling heeft om later nog een keer een groep over te doen. Wel is het zo dat het leeftijdsverschil met klasgenoten daardoor erg groot wordt.

Misvatting 3: Kleuters die na de kerstvakantie op school beginnen, komen na de zomervakantie automatisch in groep 1.

Hoe zit het wel?
Het ‘normale’ verloop is wel dat een kleuter die in mei naar de basisschool gaat, in augustus (opnieuw) in groep 1 komt, als vijfjarige naar groep 2 gaat en als zesjarige in groep 3 begint. De school mag dit echter niet als een automatisme toepassen. ‘Het zou kunnen dat een leerling die in mei voor het eerst op school komt, in groep 1 al zo ver is in zijn ontwikkeling dat hij het volgende schooljaar toe is aan groep 2’, vertelt Van der Vlies. Ieder kind moet dus apart op zijn of haar ontwikkeling worden beoordeeld. ‘De inspectie verlangt van scholen dat ze duidelijke criteria opstellen waarmee ze hun beslissing kunnen onderbouwen.’

Goed om te weten

De Onderwijsinspectie spreekt scholen niet aan op individuele gevallen. Wel gaat ze met scholen in gesprek waar meer dan 12 procent van de kleuters vóór groep 3 vertraging oploopt. In dat geval wordt het beleid van de school tegen het licht gehouden: welke afwegingen maakt een school met betrekking tot de overgang naar een volgend leerjaar?

Verder lezen

Kralen schuiven oefent de motoriek die nodig is voor het schrijven

Oudste kleuters: van servet naar tafellaken

2 maart 2017 | Reacties (0)

Kinderen in groep 2 heten ook wel ‘oudste kleuters’. Dat is een term die hun positie mooi aangeeft. Aan de ene kant worden ze al echt groot, maar tegelijkertijd mogen ze ook nog lekker kleuter zijn. Ook tussen kinderen onderling zijn de verschillen vaak groot.

Kralen schuiven oefent de motoriek die nodig is voor het schrijven

Kinderen in groep 2 maken een enorme ontwikkeling door. Alleen al lichamelijk verandert er van alles: ze verliezen hun kleuterpostuur, wisselen wellicht al hun eerste tanden en zowel de grove als de fijne motoriek worden steeds beter. Maar ook geestelijk en cognitief gaat het hard. De meeste kinderen kunnen zich steeds langere periodes achter elkaar concentreren, hun woordenschat groeit, het kortetermijngeheugen wordt steeds beter en ze gaan steeds nauwkeuriger waarnemen.

Kleuters worden ‘schoolrijp’

Deze ontwikkelingen maken samen dat de oudste kleuters aan het eind van het schooljaar klaar zijn om de overstap naar groep 3 te maken.  Het kind wordt ‘schoolrijp’, zoals dat heet, wat er kort gezegd op neer komt dat het kind eraan toe is om te leren lezen, schrijven en rekenen. In groep 2 worden de oudste kleuters op allerlei manieren uitgedaagd om die ontwikkeling te stimuleren en nieuwe vaardigheden te oefenen en verbeteren.

Voorbereidend lezen, rekenen en schrijven

Net als in groep 1 is spelend leren de manier waarop kinderen in groep 2 vaardigheden opdoen. Dat wil niet zeggen dat de leerkracht de kinderen lukraak wat laat doen. Je merkt er niet zo veel van, maar ook in groep 2 is er sprake van echte vakken: voorbereidend lezen, voorbereidend rekenen, voorbereidend schrijven. Het woord ‘voorbereidend’ is het sleutelwoord: kinderen leren in groep 2 nog niet lezen, schrijven en rekenen (daar zijn ze ook nog niet aan toe), maar spelenderwijs doen ze vaardigheden en kennis op die ze nodig hebben om in groep 3 wel met rekenen, schrijven en lezen te kunnen beginnen.

Voorbeelden

Voorbereidend lezen:

  • Uitbreiding van de woordenschat, onder andere door veel voorlezen.
  • Oefenen met klankherkenning (‘auditieve discriminatie’) door spelletjes met eindrijm en beginrijm, liedjes zingen, lettergrepen klappen.
  • Inzicht krijgen in geschreven taal: wat zijn woorden, zinnen, letters? Wat is het verschil tussen de vorm van een woord en de betekenis: een reus is groter dan een kabouter, maar het woord ‘kabouter’ is groter dan het woord ‘reus’.
  • Letters leren. Op veel scholen wordt in groep 2 in de tweede helft van het schooljaar gewerkt met een ‘letter van de week’. Een week lang staat een bepaalde letter centraal. In de kring verzinnen kinderen zo veel mogelijk woorden die met die letter beginnen, ze mogen spulletjes meenemen die met die letter beginnen, ze gaan stempelen met de letter of kleuren een kleurplaat in. Kinderen leren zo vertrouwd raken met de verschillende vormen van letters, maar vooral ook met het gegeven dat een letter aan een klank is gekoppeld. Aan het eind van groep 2 kennen kinderen ongeveer 15 letters.

Voorbereidend rekenen:

  • Tellen van 0 tot 20 en weer terug.
  • Ordenen en sorteren.
  • Oefenen met erbij en eraf, meer en minder.

Voorbereidend schrijven:

  • prikken
  • kralen rijgen
  • vingerverven
  • stoepkrijten
  • doolhoven maken
  • schrijfpatronen als lussen en golven overtrekken
  • etc.

Zie ook: Wat leert een kind in groep 2?

Verder lezen

5 Tips - Zo wordt je kleuter vanzelf een lezer

5 Tips – Zo wordt je kleuter vanzelf een lezer

20 februari 2017 | Reacties (0)

Als je kind in groep 2 zit, kun je soms het idee krijgen dat jouw zoon of dochter de enige kleuter is die nog níet kan lezen. Fabian leest alsof hij nooit anders heeft gedaan, Lisa kan al eenvoudige boekjes lezen en ook Jelmer, die je nooit bijster snugger had ingeschat, hakt en plakt inmiddels dat het een lieve lust is. Jouw kind heeft nog helemaal niets met letters. Prima, laat maar lekker spelen, denk je. Maar soms begin je toch te twijfelen. Moet je met je kind oefenen?

Het aanbod aan leesmateriaal voor kleuters is overweldigend. Boekjes over de letters, kleutermagazines met letterspelletjes en de wereld aan kleuterapps om te leren lezen. Ze lijken allemaal dezelfde boodschap te hebben: als je nu niet als de wiedeweerga met je kleuter gaat oefenen, loopt je kind een achterstand op die het nooit meer inhaalt. Onzin!

Push je kleuter niet

Laat je niet meeslepen. Je hoeft je kleuter echt niet te pushen om te gaan lezen. Veel kleuters vinden speelgoed, oefenboekjes en apps waarmee ze spelenderwijs de letters, lettervormen en klanken kunnen oefenen geweldig. Als jouw kind graag met letters bezig is, is zo spelenderwijs met leren lezen bezig zijn superleuk. Maar vindt jouw kind er niets aan, ook geen probleem. Sterker nog, volgens ontwikkelingspsycholoog Ewald Vervaet kan het een averechts effect hebben om je kind te vroeg te laten beginnen met leren lezen (zie kader ‘Baadt het niet, dan schaadt het wel’). Dit soort dingen komen op school allemaal wel aan de orde. Voor een deel al in groep 2 en anders wel in groep 3.

Baadt het niet dan schaadt het wel

Ontwikkelingspsycholoog Ewalt Vervaet, die diverse boeken over het onderwerp schreef, hekelt al langere tijd het vroege leesonderwijs op de basisschool. Volgens hem zijn vier- en vijfjarigen nog niet toe aan het leren van letters, omdat ze domweg nog niet de juiste ontwikkelingsfase hebben bereikt. Ook een baadt-het-niet-dan-schaadt-het-niethouding is volgens hem uit den boze: te vroeg beginnen met leren lezen zou volgens Vervaet zelfs kunnen leiden tot dyslexie. Niet ieder kind is op hetzelfde moment ‘leesrijp’. Sommigen zijn in groep 2 al zo ver, anderen pas wanneer ze in groep 4 zitten.

Vervaet heeft een methode ontwikkeld waarmee leesrijpheid kan worden vastgesteld. Zodra een kind zo ver is, kan het beginnen met leren lezen en zal dat proces heel snel gaan. Kinderen die nog niet leesrijp zijn, kunnen worden gestimuleerd. Heel kort uitgelegd: een kleuter die de letters het woordje kat leest als ‘k-a-t’ is nog niet leesrijp. Een kleuter die kat leest als ‘k-a-t, kat’ is wel leesrijp. Meer uitleg over leesrijpheid en de leesmethode die Vervaet heeft ontwikkeld, staat in dit artikel in de Psychosociale Courant.

Lezen: 5 tips voor thuis

Het beste wat je thuis kunt doen, is zorgen dat je kind plezier gaat beleven aan boeken. Dan krijgt je kind vanzelf zin om zelf te leren lezen. Hoe? Deze vijf tips helpen je op weg:

  1. Haal boeken in huis.  Zorg dat er altijd boeken in huis zijn. Ga met je kind naar de bibliotheek en laat het zelf boeken uitzoeken. Het lidmaatschap van de bibliotheek is gratis voor kinderen, dus om de kosten hoef je het niet laten. Haal ook boeken voor jezelf in huis en ga geregeld zitten lezen waar je kind bij is. Zo toon je je kind hoeveel plezier een boek kan geven.
  2. Lees elke dag 15 minuten voor. Voorlezen is een geweldige manier om je kind leeservaring te geven. Ook als je kind al kan lezen, blijft voorlezen ontzettend belangrijk. Voorlezen is leuk en gezellig en helpt beginnende lezers om te ontdekken hoe woorden en zinnen tot stand komen uit de letterbrij.
  3. Bekijken en voorspellen. Begin niet meteen met lezen. Bekijk het boek eerst eens samen met je kind. Wat staat er op de cover? Hoe zien de illustraties eruit? Wat is de titel van het boek? Laat je kind raden en voorspellen waar het boek over gaat en wat er allemaal in gebeurt en ontdek daarna tijdens het lezen of dit klopte. Dit is een ‘leesstrategie’ die je kind in de bovenbouw op school ook gaat gebruiken bij begrijpend lezen, maar die voor kleuters en beginnende lezers ook al heel waardevol is.
  4. Praat over het boek. Klap het boek niet dicht na de laatste pagina met een ‘zo en nu slapen!’ Neem nog even de tijd om na te praten over het verhaal. Wat gebeurde er eerst? En daarna? Heb jij wel eens zoiets mee gemaakt? Zou jij hetzelfde doen als de hoofdpersoon? Hoe zou jij je voelen als dit gebeurde? Napraten is niet alleen een manier om te achterhalen of je kind het verhaal wel heeft begrepen, maar levert ook ontzettend leuke en vaak verrassende gesprekken op met je kind.
  5. Stel niet te hoge eisen. Laat het plezier in lezen voorop staan, ook als je kind begint met zelf lezen. Vaak kiezen kinderen voor gemakkelijke boeken, ook als hun leesniveau eigenlijk al wat hoger is. Push je kind niet om een moeilijker boek te lezen en slik dat ‘joh, dat boek is toch veel te makkelijk voor jou’ in. Jij denkt misschien dat je kind stagneert in zijn ontwikkeling als het wéér dat ene makkelijke boekje kiest, maar kinderen vinden het vaak heerlijk om een boek dat ze goed kunnen lezen meerdere keren te herlezen. Ze leggen daarmee een solide basis voor moeilijker leeswerk.

Kortom: leesplezier staat voorop, dan volgt de rest vanzelf.

Verder lezen

Dit doet je kind in de tweede helft van het schooljaar

Dit doet je kind in de tweede helft van het schooljaar

5 januari 2017 | Reacties (0)

Na de kerstvakantie breekt de tweede helft van het schooljaar aan. In sommige groepen betekent dit dat de bakens merkbaar verzet worden. Lees hier wat je kunt verwachten in de komende periode.

Groep 2: oudste kleuters op weg naar groep 3

Checklist hoofdluis

In groep 2 worden de kinderen langzaam voorbereid op de overgang naar het meer schoolse leren dat hen volgend jaar in groep 3 te wachten staat. Om na de zomervakantie succesvol te kunnen leren lezen, wordt in groep 2 al heel wat voorbereidend werk gedaan. Op veel scholen wordt in de tweede helft van het schooljaar in groep 2 nog intensiever geoefend met letters en klanken herkennen, hakken en plakken en rijmen.

Ook tellen en sorteren krijgen meer aandacht, net als voorbereidende schrijfoefeningen. Maar natuurlijk wordt er ook nog gewoon volop gespeeld. Kleuters leren immers spelenderwijs.

Lees meer over de ontwikkeling en leerproces van kleuters in groep 2 in het het artikel Oudste kleuters: van servet naar tafellaken

Groep 3: meer ruimte voor schrijven en rekenen

Tegen de tijd dat het kerstvakantie is, zijn kinderen in groep 3 vaak total loss. Ze hebben in een paar maanden tijd heel veel nieuwe dingen geleerd en de spanning en de drukte van Sinterklaas (waarin de meeste kinderen op deze leeftijd nog geloven) is daar nog eens overheen gekomen. Deze twee weken vakantie kon je kind goed gebruiken om bij te tanken. Je zult merken dat het schoolleven je kind in de tweede helft van het schooljaar minder energie kost. Je kind is er nu helemaal aan gewend.

Het proces van leren lezen gaat in de tweede helft van het schooljaar natuurlijk nog volop door, maar er komt nu ook meer ruimte voor andere vakken. Zo wordt met rekenen stapje voor stapje de overgang gemaakt van telvaardigheden naar echte sommen. Aan het eind van het schooljaar kan je kind probleemloos rekenen onder de tien en zijn ook sommen tot twintig voor de meeste kinderen gesneden koek.

In de loop van groep 3 zijn kinderen motorisch ver genoeg ontwikkeld om echt te leren schrijven. De meeste scholen beginnen daarmee dan ook na de kerstvakantie.Vaak begint schrijfonderwijs in groep 3 met het aanleren van losse (schrijf)letters. Vanaf eind groep 3 en in groep 4 leren de kinderen dan aan elkaar schrijven en komen ook de hoofdletters erbij. Er zijn ook scholen waar de kinderen direct het verbonden schrift (aan elkaar schrijven) leren.

Groep 7: het verkeersexamen komt eraan

In april of mei legt je kind op de fiets het verkeersexamen af . Dat is nog ver weg, maar er wordt nu al volop aandacht aan verkeerslessen gegeven. Je kind moet immers wel weten welke regels er allemaal gelden. Bovendien wordt het praktisch verkeersexamen vooraf gegaan door een theoretisch examen, waar je kind de komende maanden op wordt voorbereid.

Groep 8: het schooladvies en de eindtoets

Voor groep 8 breekt na de kerstvakantie een zeer intensieve periode aan: in januari en februari zijn er open dagen van middelbare scholen, voor eind maart formuleert de basisschool een schooladvies over het niveau van voortgezet onderwijs dat je kind aankan en in april moet je kind de verplichte eindtoets maken, die inzicht geeft in de reken- en taalvaardigheid van je kind. Alles staat in het teken van het afscheid van de basisschool. Het einde van het basisschooltijdperk komt ineens wel heel dichtbij. Sommige kinderen hebben het daar best moeilijk mee.

Zorg dat je kind goed uitgerust aan de tweede helft van het schooljaar begint en let er de komende maanden op dat je kind op tijd naar bed gaat en voldoende ontspanning krijgt. Probeer zelf ook relaxed en rustig te blijven, ook al is dit voor jou als ouder misschien ook best een spannende tijd.

Lees meer over de schoolkeuze in het artikel Hoe kies je een middelbare school?

Lees meer over het schooadvies in het artikel De regels voor het schooladvies

Alle groepen: hard werken en Cito-toetsen

In andere groepen zijn de verschillen met de eerste helft van het schooljaar minder duidelijk. Wel vormen deze rustige wintermaanden een periode waarin hard wordt gewerkt. Ook worden in januari of februari de Cito-toetsen van het leerlingvolgsysteem afgenomen in alle groepen (sommige scholen gebruiken andere toetsen). Mochten er twijfels zijn of je kind na de zomervakantie overgaat naar de volgende groep, dan wordt dit meestal in januari of februari al door de leerkracht bij de ouders aangekaart.

 

Verder lezen

Spiegelschrift: heel normaal voor kleuters

Spiegelschrift: heel normaal voor kleuters

15 december 2016 | Reacties (4)

Schrijft jouw kleuter ook in spiegelbeeld? Letters, cijfers of zelfs hele woorden? Maak je geen zorgen, dat is doodnormaal bij jonge kinderen. Het heeft niets te maken met dyslexie of andere leerproblemen, maar hangt samen met de hersenontwikkeling van kleuters.

Hans kan sinds kort zijn eigen naam schrijven, in grote onhandige hanenpoten. Apetrots is hij. Maar gek genoeg schrijft hij de N en S consequent in spiegelbeeld. Soms schrijft hij ‘sNAH’, zijn eigen naam ook achterstevoren. Ik was bang dat dit misschien een vroege vorm van dyslexie was, maar toen zijn juf vertelde dat dit heel normaal is bij kinderen op deze leeftijd, herinnerde ik me weer dat Corné en Jaap het destijds inderdaad ook deden.
Agnes, moeder van Hans (5), Jaap (9) en Corné (11)

Het kleuterbrein doet niet aan links en rechts

Zoals de juf van Hans al vertelde, komt schrijven in spiegelbeeld heel veel voor bij kleuters. Je hoeft je daar absoluut geen zorgen over te maken. Bij het schrijven doe je een beroep op een deel van de hersenen dat gevoelig is voor gespiegelde informatie.

Bij kinderen tot een jaar of 7 is het zogeheten lateralisatieproces nog in volle gang. Ze zijn zich nog niet goed bewust van de verschillen tussen links en rechts en kunnen richtingen als van rechts naar links en van boven naar beneden nog niet goed herkennen en toepassen. Daardoor kunnen kleuters net zo gemakkelijk van links naar rechts schrijven als andersom en voelt het voor hen precies hetzelfde.

Verbeteren heeft geen zin

Grappig is ook dat het daardoor meestal geen zin heeft om je kleuter op zijn ‘fout’ te wijzen. Links, rechts, spiegelbeeld of niet, een kleuter ziet het verschil niet. Het brein van Hans geeft zijn hand de opdracht om zijn naam te schrijven, maar in welke richting dat gebeurt maakt het brein nog niet zo veel uit. Kleuterdeskundigen gebruiken dit gegeven dan ook als een van de argumenten om te onderbouwen waarom kleuters nog niet toe zijn aan echt schrijven. Pas als het Hans’ brein verder ontwikkeld is en Hans meer voorbeelden heeft gezien van hoe zijn naam er uit moet zien, zal hij op een gegeven moment denken ‘Hé, dat staat daar niet goed’ en later ‘Dat staat er in spiegelbeeld!’

Letters omdraaien in groep 3

Het omkeren van letters of vergissen in de schrijfrichting is niet van de ene op de andere dag verdwenen. Ook in groep 3 of zelfs 4 kan je kind omkeringen blijven schrijven, bijvoorbeeld bij de s-z, m-n, t-f, b-d-p en eu-ui-ou. Dit verschijnsel wordt vanzelf minder en verdwijnt naarmate je kind meer leeservaring heeft opgedaan. Dyslectische kinderen kunnen langer dan gemiddeld in spiegelbeeld blijven schrijven, doordat kinderen met dyslexie moeite hebben de koppeling tussen klank en letter te onthouden.

Verder lezen