Docent praat anders met migrantenouders

| 9 mei 2012 | Reacties (0)

De communicatie tussen ouders met een migratie-achtergrond en de leerkracht verloopt vaak moeizaam. Docenten praten met migrantenouders anders over schoolprestaties kind. Nederlandse ouders stimuleren hun kinderen op een andere manier om goed te presteren op school dan ouders met een migratieachtergrond. De visie van docenten sluit vaak beter aan bij die van Nederlandse ouders.

Inzet versus persoonlijkheid

De verschillen in de communicatie met ouders zijn gebleken uit onderzoek van drie Utrechtse wetenschappers (2012). Zij analyseerden een aantal gesprekken tussen leerkrachten en ouders die in groep 8 gevoerd werden over het schooladvies voor het vervolgonderwijs.

Uit de analyse van de gesprekken bleek dat leerkrachten verschil maakten in het verklaren van de schoolprestaties van kinderen. Leerkrachten schreven de schoolprestaties van migrantenkinderen vaak toe aan ‘inzet’ (‘je best doen’). De prestaties van Nederlandse kinderen werden door leerkrachten vaker toegeschreven aan psychologische factoren, zoals concentratie of faalangst. Ook Nederlandse ouders noemden vaker oorzaken die te maken hadden met de persoonlijkheid van het kind.

Anticiperen op verwachtingen

Nederlandse ouders en leerkrachten leken er bij voorbaat vanuit te gaan dat ze het met elkaar eens zijn in gesprekken en anticipeerden daar ook op. Nederlandse ouders bleken vaker in staat om ‘eigen’ verklaringen in te brengen waardoor ze meer invloed hadden in het gesprek en de diagnose. De gesprekken met de Nederlandse ouders bleken ook interactiever van aard dan die met de migrantenouders.

In de gesprekken met migrantenouders verwachtten leerkrachten juist verschillen in visie: daardoor hadden ze de neiging om al voordat ouders iets gezegd hadden bepaalde verklaringen die ouders zouden kunnen geven voor slechte of goede prestaties te weerleggen.

Betere communicatie mogelijk

Mariëtte de Haan, een van de onderzoekers, is van mening dat de communicatie tussen leerkrachten en vooral migrantenouders verbeterd kan worden door bewuster om te gaan met de verschillen in visie, houding en gedrag. “Leerkrachten kunnen toetsen of er sprake is van een gedeelde visie. Ook kunnen scholen nadenken over alternatieve manieren om ouders met een migratieachtergrond de schoolcarrière van hun kinderen te laten ondersteunen, gezien de verschillen met Nederlandse ouders.”

Ander beeld van leerkracht als professional

De Haan: “Wat ook opvalt is dat allochtone ouders meer afstand tot de leerkracht houden. Zij zien een groot verschil in verantwoordelijkheid tussen de leerkracht als professional en henzelf als ouders. Nederlanders maken dat verschil minder.” Overigens constateerden de onderzoekers dat naarmate migrantenouders hoger zijn opgeleid, ze in hun gedrag en houding meer lijken op Nederlandse ouders.

Verschillen werken belemmerend

De verschillen in visie maken het voor allochtone ouders en leerkrachten lastiger om als partners op te trekken, al proberen beide partijen dit zeker wel te realiseren, stellen de onderzoekers. Allochtone ouders zijn in deze gesprekken in het nadeel door hun gebrek aan ervaring, minder kennis van de taal en bekendheid met het Nederlandse schoolsysteem ten opzichte van Nederlandse ouders. Daar komt bij dat hun pedagogische visie soms afwijkt van die van de school.

Goede schoolprestaties belangrijkste voor migrantenouders

Ook het Sociaal Cultureel Planbureua (SCP) heeft onderzoek gedaan naar migrantenouders en school. Voor veel migrantenouders is het belangrijkste doel in de opvoeding dat hun kind goede schoolprestaties behaalt., concluddert het SCP in het raport  ‘Opvoeden in niet-westerse gezinnen’ (2015).

Migrantenouders sporen hun kinderen aan om te presteren en hard te werken op school. Volgens het SCP willen ouders dat hun kinderen het in materieel opzicht beter krijgen dan zijzelf. Ronden de kinderen hun schoolopleiding niet af, dan hebben ze minder kans op werk en ontsporen zij eerder, vrezen ouders. Ze zijn bang dat hun kinderen in dat geval met de ‘verkeerde’ vrienden optrekken en met drugs en criminaliteit te maken krijgen. Autochtone ouders vinden schoolprestaties duidelijk minder belangrijk.


Bronnen:

‘De rol van de school in de socialisatie van migrantengezinnen’, Universiteit Utrecht (2012)

‘Opvoeden in niet-Westerse gezinnen’, rapport SCP (2015)

Beeld: stock.xchng

Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , , , ,

Categorie: Contact met leerkracht, HvT

Schrijf een reactie