Klokkijken: Hoe leert je kind dat?

| 21 april 2016 | Reacties (0)

Eind groep 5 moet je kind kunnen klokkijken. Zowel op een klok met wijzers als op een digitale klok en tot op de seconde. Voor sommige kinderen is dat ontzettend moeilijk. Niet zo gek, als je er bij stilstaat wat je allemaal wel niet moet kunnen en weten om de tijd correct te kunnen benoemen. In dit artikel leggen we uit hoe en wanneer je kind leert klokkijken. Met handige tips voor thuis.

Eerst tijdsbesef kijken, dan leren klokkijken

Klokkijken is niets wat je kind van de ene op de andere dag leert. Het is een proces dat op de basisschool maar liefst vijf jaren beslaat. Het begint in groep 1 – hoewel daar de klok nog buiten beeld blijft – met het ontwikkelen van een globaal tijdsbesef.

Wanneer leert een kind klokkijken op school?

KlokkijkenGroep 1 Kennismaken met seizoenen en dagen van de week Groep 2 Dagdelen benoemen en tijdsaanduidingen als eerder/later/gisteren gebruiken Groep 3 Hele en halve uren herkennen en benoemen op een analoge klok (wijzerklok) Groep 4 Kwartieren en soms (afhankelijk van de rekenmethode) 5 voor/over heel en half; kennismaken met een digitale klok (op sommige scholen) Groep 5 Uren, minuten en seconden op zowel een analoge als een digitale klok.

Leren klokkijken op een wijzerklok

Een analoge klok is een ingewikkeld ding. Er zijn twee wijzers, die hetzelfde rondje draaien, maar in een ander tempo en langs een andere schaalverdeling (minuten, uren) en die wijzers hebben dan onderling ook nog iets met elkaar te maken. Maar welke wijzer doet ook alweer wat? De schaalverdeling op de rand maakt het er niet gemakkelijker op: daar staan immers alleen de uren op aangegeven. Bij de minuten moeten we het met streepjes doen. Wat zou er ook moeten staan, 1 tot en met 60? Dan zou je geneigd zijn om te praten over ’34 over 2′, terwijl we die tijd toch echt ‘4 over half 3’ noemen. Om kinderen te helpen wordt op sommige scholen geoefend met klokken met alleen een uren- of alleen een minutenwijzer.

Leren klokkijken op een digitale klok

Een digitale klok telt door na 12 uur. Om te kunnen vertellen hoe laat het is moet je kind bij latere tijden dus rekenen (12 aftrekken van het uur in kwestie). Bij de minuten wordt het nog ingewikkelder: dan gaat het om rekenen tot 60, waarbij je kind in het achterhoofd de structuren van een kwartier (15 minuten), halfuur (30 minuten) of driekwartier (45 minuten) moet hebben.

Leon kreeg voor zijn verjaardag van ons een horloge. In de winkel vertelde de juwelier dat de meeste kinderen tegenwoordig digitale horloges kopen omdat ze niet meer leren klokkijken met analoge klokken. Jessica, moeder van Leon (9), in Hét basisschoolboek

Zes handige hulpmiddelen om thuis te oefenen met klokkijken

  1. educatieve klokDe educatieve klokken van 123klokkijken: Over deze speciaal ontwikkelde klokken, die inspelen op aspecten die kinderen lastig vinden bij het leren klokkijken, schreven we ook een apart artikel. Ze zijn niet goedkoop, maar wel zeer effectief voor kinderen voor wie klokkijken echt een struikelblok is.
  2. Sprekende klok van Dad’s Project: Dit programma is een ideale aanvulling op de lessen in klokkijken die kinderen op school krijgen bij de rekenles. Er kan volop geoefend worden met een analoge- en een digitale klok. De oefeningen zijn opgedeeld in 8 niveaus. Twee kinderstemmen geven de opdrachten en zeggen of de vraag goed of fout is beantwoord.
  3. Klokrekenen.nlOp deze website kun je heel gemakkelijk printbare werkbladen maken om het klokkijken te oefenen. Met keuze uit digitale of analoge klok en op een zelf aan te geven niveau.
  4. Klokkijker.nlOefenen met klokkijken op zowel een wijzerklok als een digitale klok. Deze klok heeft heel veel instellingsmogelijkheden. Bij de wijzerklok kun je bijvoorbeeld kiezen uit een klok met veel cijfers en veel (minuten/uren)streepjes, een klok met weinig cijfers en veel streepjes, een klok zonder cijfers maar met veel streepjes, een klok zonder cijfers en met alleen streepjes bij de kwartieren en een klok met Romeinse cijfers. Misschien kent je kind deze site van school; er wordt veel mee geoefend in het basisonderwijs.
  5. Uitlegvideo om te leren klokkijken: Een filmpje met basisuitleg over de functie van de wijzers op een analoge klok [youtube_sc url=”http://youtu.be/Stldbt_KsmM” width=”250″]
  6. Apps om te oefenen met klokkijken: Er zijn diverse apps waarmee je kind kan oefenen met klokkijken. Een leuke is bijvoorbeeld de app Leer klokkijken van Mangoville Education. Niet alleen oefenen met klokkijken, maar ook verhalen, filmpjes en leuke animaties over klokken en de tijd. Met een analoge en digitale klok en tijden die uitgesproken worden. Je kind ontvangt een diploma als het alles heeft gehaald. Ook de app Zet de klok – leren klokkijken is heel geschikt. De klok in deze app spreekt spreekt de tijden uit in het Nederlands (of Engels, Duits of zelfs Chinees, als je dat wilt). Met uren, kwartieren en de tijd per 5 minuten. Een andere aanrader is Didakto klokkijken. Deze Nederlandse app biedt kinderen volop oefenmogelijkheden om te leren klokkijken. In zes verschillende activiteiten oefent je kind alle ins en outs van het klokkijken, zowel op een digitale klok als op een analoge klok. Je kunt als gebruiker zelf de moeilijkheidsgraad instellen (hele uren, halve uren, kwartieren, vijf minuten, één minuut, wel of geen secondewijzer). Zie ook de eerder verschenen review van deze app.

Klokkijken – tips voor thuis

Maak je kind bewust van tijd en van de klok. Daarmee kun je al beginnen als je kind een peuter is. “Als de grote wijzer helemaal bovenaan staat, gaan we eten.” Of: “Je mag pas uit bed komen als zeven op de [digitale] klok staat.” Wijs je kind op de klok bij het naar bed gaan, op tijd school komen, enzovoort. Praat ook eens met je kind over ‘tijd’ in ruimere zin. Wat is tijd eigenlijk? Hoe deden mensen dat vroeger, toen er nog geen klokken waren? Waarom is het niet overal op de wereld even laat? Waarom lijkt de tijd sneller te gaan als je slaapt? Houd wedstrijdjes met een stopwatch, bak een cake en zet de kookwekker, enzovoort. Veel kinderen vinden het ook leuk om een horloge te dragen. Ook al kunnen ze nog niet perfect klokkijken, ze raken hierdoor wel vertrouwd en geïnteresseerd in het fenomeen tijd.

Beeld: Thuisinonderwijs.nl – Flickr, 123klokkijken

Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , , , , , , , , , , , , , ,

Categorie: Groep 3-4, Groep 5-6, Rekenen, Web & app

Schrijf een reactie