Leesbegrip, niet zo makkelijk als het lijkt

| 12 januari 2015 | Reacties (0)

Als ouder pak je regelmatig een boek om samen met je kind te lezen. Daar begin je eigenlijk al mee wanneer je kind nog in de luiers zit en daar ga je mee door tot…. Tja, tot wanneer eigenlijk? En wanneer leert je kind teksten echt begrijpen? Ergens tussen halverwege groep 4 en groep 8, kunnen kinderen thuiskomen met termen als ‘Leeslink’ of ‘Nieuwsbegrip’. Ook kun je er als ouder tegen aanlopen dat je kind moeite heeft met begrijpend lezen. De vraag is dan vaak: wat kun je hier aan doen en is begrijpend lezen ook thuis te oefenen? En hoe lang blijft voorlezen eigenlijk belangrijk?

Wat is begrijpend lezen?

Om deze vragen goed te beantwoorden is het goed om te weten wat begrijpend lezen precies inhoudt. Vaak hebben mensen het idee dat wanneer je een vraag stelt over een tekst, dit het leesbegrip vergroot, maar dat hoeft niet altijd het geval te zijn. Wanneer je bijvoorbeeld een tekst leest over een meneer op een fiets, die naar de markt gaat; en de vraag bij deze tekst is ‘Wie ging er naar de markt’?, leidt dit zeker niet tot een beter leesbegrip. Het goede antwoord, toont alleen maar aan of je kind goed is in het taalkundige begrijpen van zinnen. Wanneer er namelijk zou staan: Grumbl priet op zijn krcht nor zie krut. En ik stel de vraag: wie priet op zijn krcht nor zie krut? Dan komen de meeste kinderen wel op het juiste antwoord. Namelijk: Grumbl. Begrijpt een kind nu wat er staat? Nee!

Wanneer je kinderen dus vragen stelt over een tekst, is het belangrijk na te denken over het soort vragen en wat je daarmee wilt bereiken. Pas als je kind moet nadenken over wat er staat en als hij verbanden kan leggen, zal dit het leesbegrip ook echt vergroten. Laat de tekst bijvoorbeeld navertellen en samenvatten, waardoor je kind in zijn eigen woorden moet vertellen wat hij gelezen heeft.

Drie succesfactoren voor begrijpen lezen

Goed kunnen begrijpend lezen hangt af van drie factoren:

  • een grote woordenschat;
  • kennis van de wereld;
  • voldoende technische leesvaardigheid.

Dit zijn drie elementen die alle drie goed ontwikkeld moeten worden voor het creëren van goed leesbegrip. Wanneer een van de drie niet goed ontwikkeld is, kan dit al problemen opleveren.

Woordenschat vergroten

Een goede woordenschat start je al op te bouwen wanneer je bij je baby alles benoemt wat je ziet. “Dat is papa”, “Daar komt een hapje”, “Kijk, je beertje”. Door voorlezen, gebruik je ook woorden die je niet standaard gebruikt. Je kind heeft op vierjarige leeftijd al een woordenschat van 3000 à 4000 woorden, wat zich uitbreidt tot 17000 woorden met 12 jaar. Het blijft belangrijk deze woordenschat uit te breiden, ook wanneer kinderen wat ouder zijn. Gebruik eens het woord ‘toilet’ in plaats van ‘wc.’ en ga op het ‘trottoir’ lopen in plaats van op de ‘stoep’.  (Zie ook 5 tips om de woordenschat  te vergroten)

Wereldkennis opdoen

Kennis van de wereld kan op veel manieren worden opgebouwd. Neem je kinderen mee naar een museum, kijk samen in een kinder-encyclopedie of laat je kinderen op tv bijvoorbeeld naar het ‘Klokhuis’ of ‘Freek in het wild’ kijken. Hierdoor ontwikkelen kinderen meer kennis over de wereld om zich heen en blijven ze niet alleen bij de kennis die met de dagelijkse praktijk te maken heeft. Schoolmethodes als ‘Leeslink’ en ‘Nieuwsbegrip’ haken hier goed op in, door elke week actuele onderwerpen aan te bieden.

Begrijpend lezen begint met technisch lezen

En dan uiteraard het technisch lezen. Het vloeiend lezen van woorden en zinnen, moet de basis zijn voor het ontwikkelen van leesbegrip. Dit is ook de reden waarom sommige kinderen in groep 4 al wel toe zullen zijn aan begrijpend lezen en er met sommige kinderen beter gewacht kan worden tot ze een sterkere basis hebben, bijvoorbeeld begin groep 5. Het ontwikkelen van technisch lezen kan alleen door veel oefening. Dit zal met kinderen in groep 3 vooral gedaan worden door hardop lezen en vanaf groep 4 kunnen de betere lezers steeds meer zelf gaan lezen. Het hardop lezen zorgt namelijk voor een goede technische leesontwikkeling, maar wanneer kinderen in hun hoofd lezen, kunnen ze zich geheel focussen op het begrijpen van een tekst, zonder te hoeven letten op uitspraak.

Blijf voor de ontwikkeling van begrijpend lezen steeds kijken naar wat je kind al kan en weet en wat hij of zijn nog kan ontwikkelen. Verlies hierbij nooit uit het oog wat je kind leuk vindt, zodat begrijpend lezen geen zware taak, maar eerder een feestje wordt.

Beeld: Thuisinonderwijs.nl – stock.xchng

Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , , ,

Categorie: Groep 3-4, Groep 5-6, Groep 7-8, Lezen

Schrijf een reactie