Back to school 20 euro korting

Hakken en plakken en zingend lezen

| 22 november 2011 | Reacties (0)

Wat moet je doen om een woord te kunnen lezen? De letters herkennen, weten welke klank erbij hoort en daarmee het woord vormen. Dat is een heel proces voor iets wat later – als het goed is – vanzelf gaat. Om het aan te leren, oefenen kinderen in groep 3 met hakken en plakken. Een andere methode is ‘zingend lezen’.

Wat is hakken en plakken?

Hakken en plakken is eigenlijk precies wat het begrip al aangeeft: het woord wordt eerst in stukjes (klanken) gehakt en daarna weer aan elkaar geplakt. Dit gaat het makkelijkst bij zogeheten ‘klankzuivere’ woorden. Dat zijn woorden waarbij de letterklanken zonder vervorming van de klanken worden uitgesproken. Een woord als tak is klankzuiver (t-a-k, maar peer niet omdat de ee-klank een beetje vervormt naar een i-klank. Op de meeste scholen wordt in groep 2 al een begin gemaakt met hakken en plakken.

Bij het hakken en plakken horen vaste handgebaren. Bij het hakken maken de leerlingen met twee platte handen tegen elkaar een hakbeweging; de kinderen spreken de klanken één voor één uit. Bij het plakken worden de klanken met een veegbeweging (soms een klapbeweging) van beide handen bij elkaar gevoegd en wordt het woord in zijn geheel uitgesproken. Op dit YouTube-filmpje oefenen twee meisjes met maan hakken en plakken:

Hakken en plakken wordt vrijwel overal gebruikt en is ook onderdeel van het lesmateriaal. Bij de filmpjes van de methode Veilig leren lezen (maan-roos-vis) wordt het nieuwe woord bijvoorbeeld standaard gehakt en geplakt. Zoals op dit filmpje bij het woordje maan.

Overgang naar vloeiend lezen

Geleidelijk aan hebben kinderen het hakken en plakken of ‘spellend lezen’ steeds minder vaak nodig. Toch zijn er kinderen, vooral de wat zwakkere lezers, die moeite hebben met de overgang naar vloeiend lezen. Vaak wordt met deze kinderen extra geoefend met ‘zingend lezen’, een oefenvorm die ook standaard deel uitmaakt van de methodes De Leessleutel en Veilig leren lezen. Na een maand of drie leesonderwijs verdwijnt hakken en plakken naar de achtergrond en wordt zingend lezen de manier om nieuwe woorden te leren en het leestempo op te voeren.

Hoe gaat zingend lezen?

De klanken worden lang, zingend aangehouden. In die tijd kan het kind vooruitkijken naar de volgende klank. Zingend lezen is dus eigenlijk een vorm van langgerekt lezen.  Niet alle woorden lenen zich om zingend te lezen. Voor zingend lezen zijn zogenaamde ‘vloeiende woorden’ het geschiktst. Dat zijn woorden met klanken die je aan kunt houden en in elkaar over kunt laten lopen.

Het zingend lezen is eigenlijk een andere manier van ‘plakken’. Onderwijskundige José Schraven, auteur van de methode Zo leer je kinderen lezen en spellen, is er een voorstander van om het hakken van woorden (de auditieve analyse) los te koppelen van de het plakken (de auditieve synthese) en ook in de kleutergroepen al te oefenen met zingend lezen in plaats van met hakken en plakken. Dat zou veel verwarring bij kinderen voorkomen.

Meer weten over lezen? Zie ook:


Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , ,

Categorie: Groep 3-4, Lezen

Schrijf een reactie




Wil je een plaatje bij je reactie? Maak hier een Gravatar.

Blue Captcha Image
Refresh

*