Surprisetijd, surprisestrijd

| 30 november 2015 | Reacties (2)

‘Sinterklaas helpen’ heet het maken van surprises op de basisschool, om nog gelovende kinderen niet in verwarring te brengen. ‘Werkverschaffing voor ouders’, mopperen ouders in de veilige anonimiteit van internet. Want wat doe je als je kind een paar dagen voor het sinterklaasfeest nog steeds geen tekenen van spontane knutseldrift vertoont? Aan laten modderen of toch een handje helpen?

Voor Sinterklaas worden alle surprises uitgestald in de klas.

“De voorgaande jaren heb ik wel geprobeerd om de jongens zelf hun surprise te laten maken” vertelt Sabine, moeder van twee zonen van 10 en 12. “Dat werd gewoon helemaal niets. Als het aan hen ligt, gooien ze het cadeautje in een schoenendoos met wat papiersnippers en dan vinden het ze wel prima. Maar daar kan je niet mee aankomen, dat is sneu voor de ontvanger. Kon ik een dag van te voren nog twee surprises knutselen. Ik zat tot na middernacht met stress in mijn lijf te knippen en te plakken.”

Simpele ideeën voor surprises

Dat moest dit jaar anders, bedacht Sabine. “Ik heb eind oktober al op internet zitten kijken naar leuke, maar vooral ook heel simpele surprise-ideeën. Ik heb er drie uitgeprint en daaruit moesten de jongens kiezen. Ze doen het nu wel zelf, maar het meeste komt toch weer op mij neer. Wat ze knippen is schots en scheef en wat ze lijmen valt er af of de lijm druipt er juist aan alle kanten uit. Tja, dan neem ik het maar weer over.”

Sabine houdt haar aandeel in de surprisemakerij zorgvuldig verborgen.  Daar zou ze er op het schoolplein maar op aangekeken worden.“Het niveau van de surprises ligt ontzettend hoog op deze school. Ik schat dat tachtig procent van de surprises bij ons op school grotendeels door de moeders wordt gemaakt, maar we houden met ons allen krampachtig de illusie in stand dat de kinderen het echt helemaal zelf doen. Geen ouder die het ooit publiekelijk zou toegeven.”

Op een andere basisschool vertelt Joke een vergelijkbaar verhaal. “Mijn kinderen hebben allebei een hekel aan knutselen, terwijl ik zelf altijd aan het fröbelen ben. Mijn handen jeuken dan ook elk jaar om aan de slag te gaan met de sinterklaassurprises. Het begint als helpen, maar uiteindelijk komt het erop neer dat ik de surprises maak. Volgens mij gebeurt dat in heel veel gezinnen, te oordelen naar hoe perfect afgewerkt de meeste surprises zijn. Maar dat is niet iets waar je openlijk voor uitkomt. Er rust toch een soort taboe op.”

‘Neem het surprises maken niet over’

Dat ouders hun kinderen helpen bij het maken van de verplichte sinterklaassurprises, is volgens ‘knutselgoeroe’ Thea van Mierlo geen nieuw verschijnsel. “Maar we leven wel in een tijd dat het allemaal heel mooi moet zijn”, zo valt Van Mierlo, auteur van tientallen knutselboeken, ook steeds vaker op. “Er zijn altijd moeders die dan geneigd zijn het werk over te nemen of netjes afwerken. Dat moet je niet doen. Daardoor krijgt het kind juist het gevoel dat wat ze doen niet goed genoeg is.”

Met helpende ouders is volgens Van Mierlo op zich niets mis. “Bespreek samen wat leuk is om te maken, blader door knutselboeken of doe ideeën op internet op. Sommige kinderen moeten gewoon even ergens overheen worden geholpen voordat ze aan de slag gaan. Vooral oudere kinderen zijn vaak bang om af te gaan omdat hun surprise niet mooi genoeg is.”

‘Het gaat er niet om wie de mooiste surprise maakt’

Op de basisschool waar juf Jannet lesgeeft in groep 7 wordt creativiteit juist erg gestimuleerd. Volgens Jannet maken de kinderen dan ook echt zelf hun surprises. “Er zal vast wel eens een ouder zijn die eventjes een helpende hand biedt bij een onderdeel dat een kind moeilijk vindt, maar in feite maken ze het helemaal zelf. Je kunt precies zien waar de talenten liggen, maar dat geeft niet. Het gaat er niet om de mooiste of meest fantastische surprise af te leveren. Het gaat erom dat je moeite doet voor een ander. Alleen dat al is heel belangrijk.”

“Surprises die op internet zijn gekocht? Nee, dat gebeurt hier echt echt”, weet juf Jannet heel zeker. Op menige school zullen ze echter opduiken, want via onder andere Marktplaats wordt al sinds begin oktober levendig gehandeld in sinterklaassurprises. Het kost je een euro of vijftien, maar dan heb je ook een superstrakke Angry Bird, robot of giraf.

 

Surprise blijft populair bij sinterklaasvierders

Van de mensen in Nederland die sinterklaas vieren, verpakt 31 procent zijn cadeau in een surprise. Meer dan de helft van de vierders schrijft sinterklaasgedichten. Die cijfers zijn  redelijk stabiel door de jaren heen, volgens het Sinterklaasonderzoek van TNS Nipo (2009).  Mannen maken iets vaker een surprises dan vrouwen, zo blijkt uit het December Onderzoek 2010 van Deloitte. Dat geeft ook aan dat surprises maken vooral wordt gedaan in gezinnen met (jonge) kinderen.

 

Sigaretten van papier maché

Met Sinterklaas geven Nederlanders elkaar niet alleen parfums, poppen en puzzels, maar ook surprises met spottende gedichten. De geschiedenis van de surprise heeft alles te maken met de veranderde verhouding tussen ouders en kinderen. Pas na 1945 begon de surprise aan zijn opmars in Nederland. Ook kinderen die niet meer in de goedheiligman geloofden, bleven in de jaren vijftig en zestig meedoen met Sinterklaas. Ze kregen niet langer alleen cadeautjes, maar gaven ze nu ook zelf aan hun ouders, broers en zussen. Pakjesavond werd zo iets voor de hele familie.

Door de veranderende verhoudingen binnen het gezin, veranderde ook de manier waarop sinterklaasavond werd gevierd. Voor pakjesavond werden bijvoorbeeld lootjes getrokken. Het ging er niet om hoe duur de cadeaus waren, maar om hoeveel aandacht eraan was besteed. Moeder kreeg van haar zoon liever een zelfgebreide sok met gaten dan een zijden panty. De emotionele waarde van geschenken werd vooral belangrijk gevonden: ‘het gaat om het gebaar’.

Tegelijkertijd ontwikkelde vader zich van de baas van het gezin tot iemand met wie je grapjes kon maken. Zo was het nu mogelijk hem een beetje te pesten: bijvoorbeeld door hem een grote sigaret van papier-maché te geven, omdat hij het roken niet kon laten. Zijn mislukte stoppogingen werden vervolgens nog eens bespot in het bijbehorende gedicht. En had dochterlief wat al te veel vriendjes op haar naam staan? Dan timmerde vader in zijn hobbyschuurtje een tiental gebroken harten voor haar in elkaar. Aan deze nieuwe openheid en gelijkwaardigheid tussen ouders en kinderen dankte de sinterklaassurprise zijn populariteit.

(Bron: Nationaal Historisch Museum)

Beeld: Thuisinonderwijs.nl, Pinterest

Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , , , , , , ,

Categorie: Praktische zaken, Thuis

Reacties (2)

Trackback URL | Comments RSS Feed

  1. Arthur schreef:

    Ik mis de vaders in introductie… Deze vader vindt het super leuk om mee te knutselen in ieder geval

Schrijf een reactie