Tafels leren gaat stap voor stap

| 4 augustus 2015 | Reacties (0)

De tafels van vermenigvuldiging zijn natuurlijk nog precies hetzelfde, maar de manier waarop kinderen ze leren is wel veranderd. Wellicht ken je van je eigen basisschooltijd nog wel de methode waarbij rijtjes tafelsommen steeds weer werden opgedreund om de sommen uit het hoofd te leren. Aangezien onderzoek heeft aangetoond dat de tafels beter beklijven wanneer kinderen ook de inhoud van de som begrijpen, gaat het aanleren van de tafels tegenwoordig vaak in vier fases.

1. Tafelsommen in het dagelijks leven

Dit zijj niet alleen pakjes drinken, maar ook een heuse tafelsom: 2 x 3

Dit zijn niet alleen pakjes drinken, maar ook een heuse tafelsom: 2 x 3 = 6

In de eerste fase wordt gestart met het spelenderwijs ontdekken van tafelsommen in de praktijk. Een uitgelezen kans is het bijvoorbeeld om met je kind naar de supermarkt te gaan, waar heel veel tafelsommen in de praktijk voorkomen. Neem als voorbeeld de drinkpakjes die te koop zijn in de winkel. Vaak zitten er in 1 rijtje 3 drinkpakjes. Laat je kind dit ontdekken door te tellen. Zo heb je een prachtige start van de som 1 keer 3 is 3. Daarna volgt de vraag: “Maar hoeveel rijtjes zitten er in het ‘grote’ pak? Zijn dit 2 rijtjes van 3 pakjes? Hoeveel pakjes zijn er dan in totaal? En bij 3 rijtjes van 3 pakjes?

Het voorbeeld van de drinkpakjes is niet het enige voorbeeld van tafelsommen dat je in de supermarkt tegenkomt. Denk bijvoorbeeld aan tandpastatubes die allemaal in nette rijtjes van 10 in de schappen staan of aan pakjes kaas, waarvan er 8 plakjes kaas in een pakje zitten. En zo zijn er nog veel meer voorbeelden te vinden.

2. Tafelsommen op papier herkennen

In de volgende fase is het van belang dat je kind de voorbeeldsituatie op papier kan herkennen. Je kunt een tekening maken van de drinkpakjes die je in de supermarkt hebt gezien. Blijf hierbij steeds opletten dat je kind de praktijksituatie niet uit het oog verliest.

Als je kind de dagelijkse situatie herkent in de tekeningen, kun je de som in schema brengen. Een rechthoekmodel is een voorbeeld van zo’n schema. De pakjes die je in de supermarkt zag en nagetekend hebt, laat je nu als volgt zien als schema:

Tafelslerendriekeerdrie

Ook kun je denken aan een groepjesmodel, wat je bij de berekening van het aantal plakjes kaas goed zou kunnen toepassen:

Tafelslerenzeskeeracht

Als derde kun je een getallenlijn laten zien, waarbij er steeds een sprong gemaakt wordt van 8:

tafelslerengetallenlijn

Ook bij de schema’s kijk je steeds terug op de praktijksituatie. Wat is de 8 in het groepjesmodel of op de getallenlijn? Weet je kind nog dat die 8 over het aantal plakjes kaas in een pakje ging?

3. Echte tafelsommen

Vervolgens kom je tot de werkelijke sommen 3 x 3 = 9 of  6 x 8 = 48. Wederom blijft de controle van de vorige fases belangrijk. Wat betekent de som met dat keer-teken? Dat betekent dat er 3 rijtjes van 3 pakjes zijn. Of 6 pakjes met 8 plakjes kaas erin. Om het begrip en inzicht, wat opgebouwd is in de vorige fases, duidelijk te houden is het ook belangrijk dat je goed oplet hoe je de som verwoordt: 6 pakjes met 8 plakjes kaas, is niet hetzelfde als 8 pakjes met 6 plakjes, ook al is de uitkomst, 42 plakjes kaas, hetzelfde.

Wanneer alle vorige stappen genomen en begrepen zijn door je kind, kunt je gaan spelen met de sommen. Als ik weet wat 3 x 3 is, kan ik dan ook het antwoord van 4 x 3 uitrekenen? Dit is namelijk 1 keer 3 erbij. Of 6 x 3: het dubbele van 3 x 3.

Tafelposter-gratis-fea

4. Tafelrijtjes oefenen

Als laatste komt dan het vele oefenen van de tafelrijtjes, zodat deze parate kennis worden. Download bijvoorbeeld onze gratis tafelposter en hang die op de wc, op de koelkastdeur of boven het bed van je kind (klik & print). Blijf er in ieder geval altijd op letten of het begrip van die eerste fase aanwezig blijft en anders vallen er altijd wel tafelsommen te maken van het aantal tegeltjes op het toilet om dit begrip weer te activeren. Veel tafelplezier!

 

Lees ook de overige artikelen in dit dossier:

 

Beeld: Thuisinonderwijs.nl, Slimpie, Sandra van Heumen

Gerelateerde artikelen:

Tags: , , , , , , ,

Categorie: Groep 3-4, Groep 5-6, Rekenen

Schrijf een reactie